बंड्या तसा चांगला अभ्यासू शिस्तीचा मुलगा. सकाळी वेळच्या वेळी उठायचा, शुचिर्भूत होऊन अभ्यासाला बसायचा, नियमित पणे शाळेत जायचा. शाळेतून सुद्धा मस्तीच्या तक्रारी नसायच्या. एकंदरीत रामभाऊ आणि जानकी काकू आपल्या मुलावर बेहद्द खुश होत्या. कसा सोन्यासारखा मुलगा मिळाला आपल्याला असे एकमेकांशी खुशीत येवून बोलायचे.
पण गेल्या काही दिवसापासून बंड्याच्या वागणुकीत कमालीचा बदल दिसू लागला. तसे म्हणायला गेले तर तो अजूनही शिस्तबद्धच होता. पण मधेच एक दोन दिवस त्यातला बंडखोर जागा व्हायचा. अशा दिवशी तो उशिरा उठायचा, मस्ती करायचा. सुरुवाती सुरुवातीला रामभाऊ आणि जानकी काकूनी त्याकडे दुर्लक्ष्य केले. मुलगा म्हटला म्हणजे थोडासा व्रात्यपणा व्हायचाच असे राम भाऊंनी जानकी काकूंना म्हटलेसुद्धा. पण काही दिवसांनी मात्र त्यांचा संयम सुटला. बंड्याने रिमोट फेकून काचेचा ग्लास फोटल्यावर रामभाऊ संतापाने पेटून उठले. पण आधुनिक काळाशी सुसंगत वागण्याचा प्रयत्न म्हणून त्यांनी बंड्याला चर्चेसाठी बोलावले.
सुरुवातीला प्रस्तावना वगैरे झाल्यावर त्यांनी मूळ मुद्द्याला हात घालत बंड्या कडे त्याच्या वागणुकीचा खुलासा मागितला. बंड्या शांतपणे उठला त्याने पेपर रामभाऊ समोर धरला. पहिल्याच पानावर ठळकपणे दहावीचा निकाल लागल्याचे वृत्त होते आणि त्यात ठळकपणे लिहिले होते BEST OF FIVE. हेच तत्त्व मी आठवड्याच्या सात दिवसासाठी लावले आहे, बंड्या शांतपणे उच्चारला. रामभाऊ आणि जानकी काकू अवाक होऊन बंड्या कडे पाहत राहिले..
Thursday, June 17, 2010
Sunday, June 13, 2010
Chini Maati - Part 2
Meena shows her strength as a writer by painting the pictures of the palaces and gardens and beautiful architectures on the canvases of your mind, as she goes on unleashing the Chinese beauty in terms of nature as well as architecture. The writing style of Meena Prabhu is so much free flowing and detailed, so that she holds us witness to each and every event that happens during her journey into the culture, history and geography of the country.
Tianmen Square has enchanted her and she is fully successful in depicting the true value of this square in the minds of a Chinese, linking it to the history and events that got associated with this grand monument. The Forbidden City is equally beautiful and there is this deep surge of getting up and booking tickets to China as she describes the beauty and glory of these ethereal monuments of beauty.
The discovery of cultural monument, like terracotta army and many more such ancient artifacts gives you a glimpse of centuries old Chinese culture and keeps your breathless when you come to know the fact and figures related to these marvels, still available for us to see. It might have witnessed so many downfalls, so many glorious years and contributions of so many poor people, sweating day and night to fulfill the mad ambitions of their kings and queens. The wall of china is one such marvel and the span of this structure is almost twice the length of India, measured from Kashmir to Kanyakumari.
All those Chinese words that were totally obscure to me for long time, started making sense, all of a sudden after reading this book. For example chin, ming, han are the dynasties of the emperors that ruled china. Tao and Confucius were the saints or philosophers who guided china for centuries while tai chi is the ancient yoga like art from china to build and exhilarate the power of mind and soul. In fact the marshal art forms, like koong foo and karate are nothing but the offshoots of this great art of controlling your mind and body.
Yangtze can be called as the ganga of the china, it is also called as the yellow river. The example of what kind of prosperity a focused government can bring to the country is this huge dam being built on Yangtze. This dam is going to be a most ambitious project and would take care of huge need of power from the newly industrialized Chinese towns. It has 26 turbines and the whole world is watching this happen. Lot of stakes are in this dam for the Chinese government as well as its people. But everything seems to be happening well and Chinese seem to be well motivated to finish this project. The kind of electricity this would produce would be equivalent to 9 nuclear power stations.
I just wonder when we would be able focus, on our national needs and work towards building its resources. We are still not been able to satisfy the need of water in all the regions, leave around the electricity problems. The "ring canal" project is something I had heard of in my school textbooks. Although we have been given reasons like lack of funds etc, what we lack mainly is the political will, to even take up any such project. All the economic growth is useless, unless we build our basic infrastructure, provide jobs for everyone and have some vision for our country. But nothing of this sort seems to be happening.
continued ....
Tianmen Square has enchanted her and she is fully successful in depicting the true value of this square in the minds of a Chinese, linking it to the history and events that got associated with this grand monument. The Forbidden City is equally beautiful and there is this deep surge of getting up and booking tickets to China as she describes the beauty and glory of these ethereal monuments of beauty.
The discovery of cultural monument, like terracotta army and many more such ancient artifacts gives you a glimpse of centuries old Chinese culture and keeps your breathless when you come to know the fact and figures related to these marvels, still available for us to see. It might have witnessed so many downfalls, so many glorious years and contributions of so many poor people, sweating day and night to fulfill the mad ambitions of their kings and queens. The wall of china is one such marvel and the span of this structure is almost twice the length of India, measured from Kashmir to Kanyakumari.
All those Chinese words that were totally obscure to me for long time, started making sense, all of a sudden after reading this book. For example chin, ming, han are the dynasties of the emperors that ruled china. Tao and Confucius were the saints or philosophers who guided china for centuries while tai chi is the ancient yoga like art from china to build and exhilarate the power of mind and soul. In fact the marshal art forms, like koong foo and karate are nothing but the offshoots of this great art of controlling your mind and body.
Yangtze can be called as the ganga of the china, it is also called as the yellow river. The example of what kind of prosperity a focused government can bring to the country is this huge dam being built on Yangtze. This dam is going to be a most ambitious project and would take care of huge need of power from the newly industrialized Chinese towns. It has 26 turbines and the whole world is watching this happen. Lot of stakes are in this dam for the Chinese government as well as its people. But everything seems to be happening well and Chinese seem to be well motivated to finish this project. The kind of electricity this would produce would be equivalent to 9 nuclear power stations.
I just wonder when we would be able focus, on our national needs and work towards building its resources. We are still not been able to satisfy the need of water in all the regions, leave around the electricity problems. The "ring canal" project is something I had heard of in my school textbooks. Although we have been given reasons like lack of funds etc, what we lack mainly is the political will, to even take up any such project. All the economic growth is useless, unless we build our basic infrastructure, provide jobs for everyone and have some vision for our country. But nothing of this sort seems to be happening.
continued ....
Saturday, June 12, 2010
बदलांशी जुळवून घेण्याची क्षमता
असे म्हटले जाते की आपण योग्य जागी योग्य वेळी असावयास हवे. तसे झाल्यास आपणास भरपूर लाभ होऊ शकतो. त्यात अजून एक वाक्य आपणास जोडता येईल आणि ते म्हणजे आपण योग्य जागी योग्य वेळी आहोत हे आपणास ओळखता आले पाहिजे. हल्ली नोकरीत सर्वचजण खूप मेहनत करताना दिसतात परंतु बढतीच्या संधी मात्र मर्यादित असल्याने त्यातील काही जणांनाच पुढे जाण्याची संधी मिळते. त्यामुळे आपण जर महत्त्वाकांक्षी असाल तर आपण योग्य ठिकाणी योग्य वेळी मेहनत करतो आहोत हे तपासून घेणे आवश्यक आहे. आता आपण जर महत्त्वाकांक्षी नसाल किंवा दुसर्या शब्दात सांगायचे झाले तर जैसे ठेविले अनंते तैसेची राहावे या उक्तीवर विश्वास ठेवत असाल तर मात्र प्रश्नच नाही.
अल्पसंतुष्ट चांगले कि वाईट असा बर्याच वेळा प्रश्न विचारला जातो. पूर्वीच्या काळी ज्यावेळी वादविवाद स्पर्धा होत असत त्यावेळी हा विषय देखील वादविवाद स्पर्धेसाठी ठेवला जायचा. व्यावसायिक ठिकाणी बढती घेताना हा मुद्दा अप्रत्यक्षपणे पुढे येतो. अमेरिकेत एक अतिशय चांगली गोष्ट म्हणजे लोक आपल्याला आवडणारे काम आयुष्यभर करण्याची मनीषा बाळगतात. मला programming करायला आवडते मग मी आयुष्यभर तेच करणार.
याच्या उलट परिस्थिती आपल्याकडे जाणवते ती माहिती आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात! लोक ३-४ वर्षे आज्ञावली लिहिण्याचे काम करतात मग त्यांना व्यवस्थापक बनण्याचे वेध लागतात. तसेच कंपनीलाही त्यांना व्यवस्थापक बनविण्याचे वेध लागतात. आता लोक ज्यावेळी व्यवस्थापक बनू इच्छितात त्यावेळी महत्त्वाकांक्षा हा एक पैलू असतो आणि त्याबरोबर बर्याच वेळा सध्याच्या भूमिकेतून पलायन करण्याची इच्छा देखील असू शकते. आपल्याला या भूमिकेत सर्वोच्च स्थान मिळत नाही आहे आणि नवीन येणारे लोक आपल्याला आव्हान देत आहेत असे एकदा जाणवले की मग कागदोपत्री असलेल्या आपल्या अनुभवाच्या जोरावर पुढचे पद ग्रहण करण्याचा मोह त्यांना होतो. यात एकाच तोटा होतो आणि तो म्हणजे आपल्याकडे बर्याच वेळा बृहस्पती (अर्थात Subject Matter Expert) लोकांची कमतरता जाणवते. अमेरिकेतला व्यवस्थापक हा व्यवस्थापनाबरोबर वेळ पडल्यास स्वतः आज्ञावलीशी खेळू शकतो आणि त्यामुळेच तो आदरास पात्र असतो. आपण मात्र केवळ खोट्या सामाजिक प्रतिष्ठेपाठी लागून बढती मिळवणे हेच ध्येय ठरवतो आणि बर्याच वेळा कार्यालयात दुसर्यांचा आणि स्वतःचा देखील आदर घालवून बसतो. काही वर्षांनी धोकादायक परिस्थिती निर्माण होते. आता हा कर्मचारी आज्ञावली पूर्णपणे विसरलेला असतो आणि त्याचा अनुभव (काम केलेली वर्षे हा एकमेव मापदंड लावून) बघता भारतीय मापनानुसार तो वरिष्ठ व्यवस्थापक बनला पाहिजे अशी कंपनीची अपेक्षा असते. परंतु वरिष्ठ व्यवस्थापक बनविण्याच्या वेळी भारतीय कंपनी एकदम कडक धोरण अनुसरते आणि केवळ काही लोकच पुढे जाऊ शकतात. मग बर्याच जणांची अवस्था मात्र तेल गेले तूप गेले हाती धुपाटणे राहिले अशी होते.
या सर्व प्रकारात एकच धडा शिकणे आवश्यक आहे आणि तो म्हणजे तुम्हाला स्वतःला ओळखता आले पाहिजे. स्वतःची क्षमता, स्वतःचा कल कोणत्या गोष्टीत आहे हे ओळखता आले पाहिजे आणि त्यानुसार नियोजन केले पाहिजे. एका विशिष्ट कालावधीनंतर दुसर्या व्यवसायात पडणे हा सुद्धा एक पर्याय असू शकतो. पण त्यासाठी सुद्धा पूर्वतयारी आवश्यक आहे. थोडक्यात सांगायचे झाले तर आजच्या युगात बदलांशी जुळवून घेण्याची क्षमता हा एक अत्यंत आवश्यक गुणधर्म बनला आहे.
अल्पसंतुष्ट चांगले कि वाईट असा बर्याच वेळा प्रश्न विचारला जातो. पूर्वीच्या काळी ज्यावेळी वादविवाद स्पर्धा होत असत त्यावेळी हा विषय देखील वादविवाद स्पर्धेसाठी ठेवला जायचा. व्यावसायिक ठिकाणी बढती घेताना हा मुद्दा अप्रत्यक्षपणे पुढे येतो. अमेरिकेत एक अतिशय चांगली गोष्ट म्हणजे लोक आपल्याला आवडणारे काम आयुष्यभर करण्याची मनीषा बाळगतात. मला programming करायला आवडते मग मी आयुष्यभर तेच करणार.
याच्या उलट परिस्थिती आपल्याकडे जाणवते ती माहिती आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात! लोक ३-४ वर्षे आज्ञावली लिहिण्याचे काम करतात मग त्यांना व्यवस्थापक बनण्याचे वेध लागतात. तसेच कंपनीलाही त्यांना व्यवस्थापक बनविण्याचे वेध लागतात. आता लोक ज्यावेळी व्यवस्थापक बनू इच्छितात त्यावेळी महत्त्वाकांक्षा हा एक पैलू असतो आणि त्याबरोबर बर्याच वेळा सध्याच्या भूमिकेतून पलायन करण्याची इच्छा देखील असू शकते. आपल्याला या भूमिकेत सर्वोच्च स्थान मिळत नाही आहे आणि नवीन येणारे लोक आपल्याला आव्हान देत आहेत असे एकदा जाणवले की मग कागदोपत्री असलेल्या आपल्या अनुभवाच्या जोरावर पुढचे पद ग्रहण करण्याचा मोह त्यांना होतो. यात एकाच तोटा होतो आणि तो म्हणजे आपल्याकडे बर्याच वेळा बृहस्पती (अर्थात Subject Matter Expert) लोकांची कमतरता जाणवते. अमेरिकेतला व्यवस्थापक हा व्यवस्थापनाबरोबर वेळ पडल्यास स्वतः आज्ञावलीशी खेळू शकतो आणि त्यामुळेच तो आदरास पात्र असतो. आपण मात्र केवळ खोट्या सामाजिक प्रतिष्ठेपाठी लागून बढती मिळवणे हेच ध्येय ठरवतो आणि बर्याच वेळा कार्यालयात दुसर्यांचा आणि स्वतःचा देखील आदर घालवून बसतो. काही वर्षांनी धोकादायक परिस्थिती निर्माण होते. आता हा कर्मचारी आज्ञावली पूर्णपणे विसरलेला असतो आणि त्याचा अनुभव (काम केलेली वर्षे हा एकमेव मापदंड लावून) बघता भारतीय मापनानुसार तो वरिष्ठ व्यवस्थापक बनला पाहिजे अशी कंपनीची अपेक्षा असते. परंतु वरिष्ठ व्यवस्थापक बनविण्याच्या वेळी भारतीय कंपनी एकदम कडक धोरण अनुसरते आणि केवळ काही लोकच पुढे जाऊ शकतात. मग बर्याच जणांची अवस्था मात्र तेल गेले तूप गेले हाती धुपाटणे राहिले अशी होते.
या सर्व प्रकारात एकच धडा शिकणे आवश्यक आहे आणि तो म्हणजे तुम्हाला स्वतःला ओळखता आले पाहिजे. स्वतःची क्षमता, स्वतःचा कल कोणत्या गोष्टीत आहे हे ओळखता आले पाहिजे आणि त्यानुसार नियोजन केले पाहिजे. एका विशिष्ट कालावधीनंतर दुसर्या व्यवसायात पडणे हा सुद्धा एक पर्याय असू शकतो. पण त्यासाठी सुद्धा पूर्वतयारी आवश्यक आहे. थोडक्यात सांगायचे झाले तर आजच्या युगात बदलांशी जुळवून घेण्याची क्षमता हा एक अत्यंत आवश्यक गुणधर्म बनला आहे.
बाल कथा
माझ्या मुलाला तो २-३ वर्षांचा असे पर्यंत गोष्ट सांगताना मी हुल्लम हाहाहा, हैम्मी हाहाहा आणि चौनी चाचाचा अशी तीन राक्षस पात्रे निर्माण केली होती. या तीन पात्रांच्या पहिल्या गोष्टीतला हा भाग पहिला!
अभिजित रानडे न्यू जर्सी येथील आपल्या वास्तव्यातील शेवटचे काही दिवस एकदम मजेत घालवत होता. आज एका जवळच्याच जंगलात फेरफटका मारून मग आवराआवरीच्या मागे लागण्याचा त्याचा बेत होता. समवयस्क मित्र गोळा करून सर्व जण एकदाचे जंगलाच्या दिशेने मार्गक्रमण करते झाले. आपल्या कार पार्किंग मध्ये ठेवून जंगलात पायी शिरतानाचा त्यांचा उत्साह एखाद्या बालकाला लाजवेल असाच होता. अभिजित त्यांचा म्होरक्या असल्याने तो पुढे पुढे जात होता. अचानक आपले मित्र बरेच मागे पडल्याची त्याला जाणीव झाली. तरीही बेफिकीरीने तो तसाच पुढे जात राहिला. अचानक पायवाट संपून एक अंधारी गुहा त्याच्यासमोर उभी ठाकली. भीती हा शब्द माहित नसलेल्या अभिजितने त्या गुहेत पाऊल टाकले तशी तिथली वटवाघळे फड फडा उडून दुसर्या ठिकाणी विसावली. पुढे जाण्याचा रस्ता मात्र अभिजीतला दिसेनासा झाल्याने त्याने परत फिरण्याचे ठरवले. परत येताना गुहेत एका खड्ड्यात अभिजित पाय घसरून पडला त्यावेळी तेथील बरीच माती मात्र त्याच्या बुटाला आणि सर्वांगाला लागली. परत मित्रांना भेटल्यावर त्यांना आपल्या शौर्याचे वर्णन करताना अभिजीतला सहलीचे सार्थक झाल्याचे वाटले. घरी परतल्यावर ती बुटे त्याने तशीच आपल्या सामानात भरून टाकली. अमेरीकॅतील राक्षस हैमीहाहाहा (Hamihahaha) याच्या गुहेतील माती आपण स्वदेशी घेवून जात आहोत याची त्याला अजिबात कल्पना नव्हती.अभिजीतचे गाव तारापूर जवळील चिंचणी! आपला लाडका मुलगा दोन वर्षांनी परत येणार याचा कोण आनंद त्याच्या आई वडिलांना झाला होता. आपल्या घराची साफसफाई करताना आपल्या घराजवळील पडक्या वाड्याच्या बाहेरील अंगण देखील त्यांनी आपल्या नोकरांकडून साफ करून घेतला होता. या पडक्या वाड्यात काही अमानवी शक्तींचे वास्तव्य असल्याची वदंता होती परंतु सुशिक्षित रानडे कुटुंबीयांनी मात्र त्याकडे कधीच लक्ष्य दिले नव्हते. अभिजीतचे विमान वेळेवर सहार विमानतळावर उतरले. कस्टमचे सोपस्कार पूर्ण करून बाहेर येताच आपल्या आईवडिलांचे दर्शन होताच अभिजीतला साता जन्माचे सार्थक झाल्याचे वाटले. गाडी मुंबईबाहेर पडताच अभिजीतला आपल्या गावाचे वेध लागले. आपण हैमीहाहाहा (Hamihahaha) याच्या गुहेतील माती हुल्लम हाहाहा च्या पडक्या वाड्याजवळ नेवून चारशे वर्षापूर्वीच्या तीन सैतानांच्या वैराला उजाळा देत आहोत याची त्याला थोडीच कल्पना होती!
चिंचणी गावातील आपल्या घराजवळ पोहोचताच अभिजीतचा आनंद गगनात मावेनासा झाला. गाडी घराजवळ थांबताच टुणदिशी उडी मारून तो गाडीबाहेर पडला. आई बाबा नको नको म्हणत असताना देखील त्याने घाईघाईने बैगा वरून खाली खेचल्या. त्या घाईगडबडीत त्याचे बूट असलेली bag उघडली जाऊन बूट बाजूलाच असलेल्या वाड्यात जाऊन पडले. (अतिशयोक्ती)! अशा प्रकारे दोन सैतानाच्या संपर्कात आलेल्या मात्या एकमेकांना मिळाल्या. सुप्तावस्थेत गेलेल्या त्या दोन सैतानाना जाग आली. सर्वजण घरात शिरले. तो पर्यंत आजूबाजूच्या वातावरणात बदल होऊ लागला. सूक्ष्म रुपात प्रकट झालेले ते दोन सैतान क्षणाक्षणाला आकाराने मोठे होऊ लागले. झाडावर झोपलेले पक्षी, गोठ्यातल्या गाई म्हशी जागृत होऊन किलबिलाट करू लागले, हंबरू लागले. रानडे कुटुंबीय बाहेरचे दृश्य बघून थबकून गेले. गावकरी सुद्धा या आवाजाने जागे होऊन आजूबाजूला जमा झाले. आता पर्यंत पूर्ण रुपात आलेले ते दोन सैतान एकमेकाला भिडले. त्या दोघांची डोकी वरच्या ढगांना टेकली होती. (अतिशयोक्ती)! त्या दोघांच्या पायाखाली सापडून ५ लोक कामी आला (संदर्भ पानिपत युद्धाची वर्णने). समोरच्याच घरात हुआंग वान्ग हा आपला मित्र समीर राऊत कडे राहायला आला होता. (अतिशयोक्ती)! रात्री लवकर झोप लागत नसल्यामुळे तो आपल्या भ्रमणध्वनीवर चीन मधल्या आपल्या आजीशी बोलत होता. समोरचे दृश्य पाहून अवाक झालेला हुआंग आपल्या आजीला हे सर्व काही वर्णन करता झाला. आजीला आपल्या लहानपणी ऐकलेली तीन सैतानांची गोष्ट आठवली. फोनवर बोलता बोलता लगेचच ती शेजारीच राहणाऱ्या कुटील बाबा कडे धावली. कुटील बाबाने ही गोष्ट ऐकताच एक मंत्र म्हंटला. लगेचच तेथे तिसरा सैतान चौनीचाचा प्रकट झाला. आजीला हुआंग राहत असलेल्या गावाचे नाव विचारून लगेचच तो आकाशमार्गे चिंचणी गावाकडे प्रस्थान करता झाला. हिमालयावरून उड्डाण करताना कमी झालेल्या बर्फाची पातळी बघून त्याने जागतिक पर्यावरणाविषयी मनातल्या मनात चिंता प्रकट केली. चिंचणी गावात पोहोचताच त्याने वेगाने landing केले. त्याला बघताच बाकीचे दोन सैतान स्तब्ध झाले. चौनीचाचाने त्या दोघांना चारशे वर्षापूर्वी झालेल्या तहाची आठवण करून दिली. त्या आठवणीने ते दोघ शांत झाले. एकमेकांना मिठी मारून परत सुप्त रुपात जाण्याचा त्यांनी प्रयत्न केला. परंतु योग्य मंत्र न आठवल्यामुळे ते सुप्त रुपात जाऊ शकले नाहीत. दुसरा एक मंत्र त्यांना आठवला आणि त्यां तिघांचे रुपांतर साध्या माणसांत झाले. त्यांचे रुपांतर जरी माणसांत झाले असले तरी त्यांच्या शक्ती मात्र कायम राहिल्या. त्यांचे मनपरिवर्तन होऊन ते आपल्या शक्तींचा वापर चांगल्या कामासाठी करू लागले. त्यांच्या या चांगल्या कामांच्या गोष्टी पुढील काही भागात आपणास वाचावयास मिळतील. या सैतानांचा चारशे वर्षांपूर्वीचा इतिहास देखील एका भागात नमूद केला जाईल.
गोष्ट छोट्यांसाठी असली तरी काही प्रश्न मोठ्यांसाठी
१> ही गोष्ट आपणास रूपकात्मक वाटते का? वाटल्यास या तीन सैतानांची तुलना कोणत्या तीन महाशाक्तींशी करण्याचा मोह आपणास होतो का?
Sunday, June 6, 2010
साक्षीदार की भागीदार
मध्येच एक वाक्य कानावर पडले, नियोजन करण्यात अपयशी ठरणे म्हणजेच अपयशासाठी नियोजन करणे. Failing to Plan mean Planning to fail. आज हेच वाक्य मी पुढील २० वर्षासाठी वापरतो आहे. या आधीसुद्धा मी या विषयावर लिहिले होते. गेल्या २० वर्षांत प्रचंड बदल झाले हे मान्य! पण पुढील २० वर्षांत सुद्धा याच वेगाने किंबहुना त्याहून अधिक वेगाने बदल होणार आहेत. त्यात आपली भूमिका काय असणार आहे याविषयी प्रत्येकाने विचार करणे आवश्यक आहे. यातील बरेचसे बदल आपल्या मुलांवर परिणाम करतील. आपली मुले पुढील २० वर्षात कशी वाढली पाहिजेत याविषयी आपले नियोजन काय आहे? की जशी ती वाढतील तशी वाद्धून द्यावीत अशी आपली भूमिका आहे? नियोजन करणे ही तर केवळ पहिली पायरी आहे, नियोजन केलेल्या आराखड्याची अंमलबजावणी करणे ही तर त्याहून कठीण गोष्ट. पण सुरुवात तर केलीच पाहिजे. आपली पुढील पिढी, आपल्या बाजूचा समाज पुढील २० वर्षांत कसा असायला हवा याविषयी तुमचे विचार कागदावर मांडा. आणि त्यांच्या अंमलबजावणीसाठी आपल्या घरापासून सुरुवात करा. नाहीतर २० वर्षांनी आपल्या बाजूला सामाजिक जीवनाच्या बाबतीत अमेरिका झालेला दिसेल आणि आपण त्याचे केवळ साक्षीदार झालो याची खंत आपणास राहील
Chini Maati (by Meena Prabhu) - Book Review
Reading Meena Prabhu's travel experiences are always a treat and then she keeps getting better and better with her each book. It's a passion that she carries with herself as she continues exploring nation after nation. Her points of interests are the ancient civilizations and her expertise, making you feel and be one with all the experiences that she gets through her rigorous but rich travel experiences. Marathi readers are lucky to get a writer of her caliber and reading her books are nothing less than a journey through the eyes of writer into the history, culture, nature, people, food, architecture, politics and many such aspects of any country's social life.
I personally has a lot of fascination for china, since childhood and still have those blur memories of visiting Dr.Shu from Vasai for my dental problems. I even have few nice images of Chengdu, as I used to watch CCTV in Bahrain, since I didn't have cable for few days. Surprisingly this CCTV was free to air service in that part of the world and I had seen probably some of the images of cherry blossoms from Chengdu. Even after being so close to us, there have been lots of questions in my mind about china and the Chinese people and customs. I got most of the answers through this book.
In this book Meena's journey starts from Hongkong and ends at Gwalin. She covers flourishing Shanghai, historical and majestic Beijing, the honeymoon city of Haunzau, the Venice of the east, Sujau and cities like Chengdu, Daatsu and Kunming. As I said the journey keeps on revealing the unknown parts of this ancient culture, both dark and bright spots and makes you realize their contribution to the mankind, as well as their own fights, turmoil and instinct to survive and rise again.
Hongkong was a fisherman town, taken over by British during opium war and now one of the most cosmopolitan city and a trading centre competing with its neighbour Singapore. After getting liberated from British it still maintains its independent status from the rest of the china. Macau was one more such Chinese territory owned by Portuguese and still maintains some of the architectural and cultural significance of its European ruler.
Shanghai was distributed between French, British, Americans and Germans during opium war, the history of which is quite interesting. China exported tea, silk and spices to other parts of the world but never allowed foreign good to enter it's land. The trading happened only against gold and silver. British never liked it, they started pushing, infiltrating opium into china, cultivated in northern India, thus addicting them to this deadly drug. There were generations which got addicted and British controlled the trade. Finally Chinese emperor requested queen to stop this illegal opium trade, but all in vain.
Finally he had to collect all the opium in the country and drown it in the sea, which triggered the well known opium war. Although British could not rule the whole of china, after china's defeat china, had to allow British and French to set up trade centers in shanghai called as concession areas. Even the British newspapers condemned this war which was completely baseless and was only intended towards subduing china to open up trade with British.
Result, shanghai is having a very multicultural look with the touch of British, French and American architectures at various parts of the city, now a flourishing city quite close to Hongkong. The yuyuan garden in shanghai developed by a son for his parents to spend their olden days peacefully, is another marvel and piece of an art.
Haunzau is famous for its beautiful lake and the old, very Chinese looking palaces around its banks. It's a quiet secluded place and the boat ride at night in this lake is a life time experience. A visit to a pagoda and a medical museum, were the highlights of stay in Hangzau. Just like us Indians Ayurveda, Chinese art of medicine was developed several years ago and was passed on from generations to generations and hence preserved to a great extent to date.
Sujau as Marco polo has described is truly a Venice of the east and has most beautiful gardens and canals build over centuries and known since the silk-route times. The canal that connects two of the largest rivers of china flow through this province. It connects Yagatsei and Hau jo va or yellow river.
Tea, chai whatever you call it (now a days costa coffee counters in US sell tea with a name chai). Turkey also calls it chai. The china was consuming this chai for more than 4000 years not just as an energizer, refresher, but as a medicine. There have been chai pandits writing chai shastra and they still have these tea ceremonies happening as an integral part of their culture. Mind you it's not the black fermented powder that we use in India or in Srilanka, but a Chinese chai is plain tea leaves boiled in plain water, being savored throughout the day.
Meena Prabhu do have a passion for massage and has given the account of massages all across the world as she keeps traveling. The Hamaam from turkey is a bigger ceremony and keeps going for centuries in the form of man to man and woman to woman massage in hamaam khanas with a hot sauna style bath. The author has admired the swift Spanish massage and the systematic massage that you get in few parts of south India using toes and fingers of feet The Hungary again is famous for it natural hot springs and Germany's bathing-bathing is again a very ceremonial or rather religious experience where people just relax leaving behind the apprehension of being nude. Chinese massage is again done with your cloths on and more of an acupressure therapy and has developed over a period of time as a science or technique rather than an art.
The china wall, one of the wonders of the world, truly deserves that status. The first brick was laid out when Buddhism was born, which is 600 years BC. It took more than 1800 years for the wall to be completed. It starts from the sea on the east and extends till Gobi desert providing protection from the Mongolian or tartar invasion. Thus china remained protected within these natural boundaries of Himalayas in north, Gobi desert in west, sea in the east and the greatest ever wall built in man's history the china wall in the north. China was called the middle kingdom then and they totally isolated from the outside world for centuries. These people have considered themselves superior to the outsiders for ages.
The inventions like tea, paper, gun powder, silk remained unknown to the outside world for centuries. Meena does find some of our Indian vegetables in china, like "Aaloo chi pana" not the Aaloo as in batata and even tandulka etc. She also narrates a beautiful story related to cross bridge noodles, which is nothing but chicken soup with noodles. Some of the Muslim areas have nice road side kiosks (tapri would be a better word) serving kebabs. Dimsim is again some Chinese specialty, a combination of soups & chicken.
continued....
I personally has a lot of fascination for china, since childhood and still have those blur memories of visiting Dr.Shu from Vasai for my dental problems. I even have few nice images of Chengdu, as I used to watch CCTV in Bahrain, since I didn't have cable for few days. Surprisingly this CCTV was free to air service in that part of the world and I had seen probably some of the images of cherry blossoms from Chengdu. Even after being so close to us, there have been lots of questions in my mind about china and the Chinese people and customs. I got most of the answers through this book.
In this book Meena's journey starts from Hongkong and ends at Gwalin. She covers flourishing Shanghai, historical and majestic Beijing, the honeymoon city of Haunzau, the Venice of the east, Sujau and cities like Chengdu, Daatsu and Kunming. As I said the journey keeps on revealing the unknown parts of this ancient culture, both dark and bright spots and makes you realize their contribution to the mankind, as well as their own fights, turmoil and instinct to survive and rise again.
Hongkong was a fisherman town, taken over by British during opium war and now one of the most cosmopolitan city and a trading centre competing with its neighbour Singapore. After getting liberated from British it still maintains its independent status from the rest of the china. Macau was one more such Chinese territory owned by Portuguese and still maintains some of the architectural and cultural significance of its European ruler.
Shanghai was distributed between French, British, Americans and Germans during opium war, the history of which is quite interesting. China exported tea, silk and spices to other parts of the world but never allowed foreign good to enter it's land. The trading happened only against gold and silver. British never liked it, they started pushing, infiltrating opium into china, cultivated in northern India, thus addicting them to this deadly drug. There were generations which got addicted and British controlled the trade. Finally Chinese emperor requested queen to stop this illegal opium trade, but all in vain.
Finally he had to collect all the opium in the country and drown it in the sea, which triggered the well known opium war. Although British could not rule the whole of china, after china's defeat china, had to allow British and French to set up trade centers in shanghai called as concession areas. Even the British newspapers condemned this war which was completely baseless and was only intended towards subduing china to open up trade with British.
Result, shanghai is having a very multicultural look with the touch of British, French and American architectures at various parts of the city, now a flourishing city quite close to Hongkong. The yuyuan garden in shanghai developed by a son for his parents to spend their olden days peacefully, is another marvel and piece of an art.
Haunzau is famous for its beautiful lake and the old, very Chinese looking palaces around its banks. It's a quiet secluded place and the boat ride at night in this lake is a life time experience. A visit to a pagoda and a medical museum, were the highlights of stay in Hangzau. Just like us Indians Ayurveda, Chinese art of medicine was developed several years ago and was passed on from generations to generations and hence preserved to a great extent to date.
Sujau as Marco polo has described is truly a Venice of the east and has most beautiful gardens and canals build over centuries and known since the silk-route times. The canal that connects two of the largest rivers of china flow through this province. It connects Yagatsei and Hau jo va or yellow river.
Tea, chai whatever you call it (now a days costa coffee counters in US sell tea with a name chai). Turkey also calls it chai. The china was consuming this chai for more than 4000 years not just as an energizer, refresher, but as a medicine. There have been chai pandits writing chai shastra and they still have these tea ceremonies happening as an integral part of their culture. Mind you it's not the black fermented powder that we use in India or in Srilanka, but a Chinese chai is plain tea leaves boiled in plain water, being savored throughout the day.
Meena Prabhu do have a passion for massage and has given the account of massages all across the world as she keeps traveling. The Hamaam from turkey is a bigger ceremony and keeps going for centuries in the form of man to man and woman to woman massage in hamaam khanas with a hot sauna style bath. The author has admired the swift Spanish massage and the systematic massage that you get in few parts of south India using toes and fingers of feet The Hungary again is famous for it natural hot springs and Germany's bathing-bathing is again a very ceremonial or rather religious experience where people just relax leaving behind the apprehension of being nude. Chinese massage is again done with your cloths on and more of an acupressure therapy and has developed over a period of time as a science or technique rather than an art.
The china wall, one of the wonders of the world, truly deserves that status. The first brick was laid out when Buddhism was born, which is 600 years BC. It took more than 1800 years for the wall to be completed. It starts from the sea on the east and extends till Gobi desert providing protection from the Mongolian or tartar invasion. Thus china remained protected within these natural boundaries of Himalayas in north, Gobi desert in west, sea in the east and the greatest ever wall built in man's history the china wall in the north. China was called the middle kingdom then and they totally isolated from the outside world for centuries. These people have considered themselves superior to the outsiders for ages.
The inventions like tea, paper, gun powder, silk remained unknown to the outside world for centuries. Meena does find some of our Indian vegetables in china, like "Aaloo chi pana" not the Aaloo as in batata and even tandulka etc. She also narrates a beautiful story related to cross bridge noodles, which is nothing but chicken soup with noodles. Some of the Muslim areas have nice road side kiosks (tapri would be a better word) serving kebabs. Dimsim is again some Chinese specialty, a combination of soups & chicken.
continued....
Tuesday, June 1, 2010
झपाटलेला
दर्शनने passion अर्थात झपाटल्याची भावना यावर उत्तम blog लिहिला. त्याने काही अतिशय महत्त्वाचे मुद्दे मांडले आहेत. जीवन सुंदर बनविण्याचे passion हवे. छोट्याशा अपयशाने खचून जाता कामा नये, आपणाजवळ एक vision हवे, आपण कोणत्या गोष्टी बदलू शकत नाही याची जाण हवी आणि हे सत्य स्वीकारायची तयारी हवी.
आजकाल आपल्यापैकी बर्याच जणांना एका मानसिक संघर्षातून जावे लागत आहे. लहानपणाची शिकवण आणि त्याच्याशी पूर्ण विसंगत आजकालची बाह्य परिस्थिती. परंतु यातील बदलणार तरी कोणत्या गोष्टी, सुरुवात करायची कोठून? या प्रश्नांनी भांबावून जावून बर्याच वेळा आपण याविषयी विचार करायचेच सोडून देतो आणि मग प्रत्यक्ष कृती तर फारच दूरची गोष्ट. दर्शनने मांडलेल्या विचारानुसार आपण स्वतःशीच एक लक्ष्य निश्चित करा. मी एक उदाहरण देतो. समाजात नितीमत्ता ढासळते आहे, लोक दुसर्यांचा उपदेश ऐकण्याच्या पलीकडे गेले आहेत. ठीक आहे, मग आपल्या घरापासून सुरुवात करा. घरातील परिस्थितीचा ताबा घ्या. छोट्या छोट्या यशातून मोठी स्वप्ने साकारता येतात.
हीच गोष्ट लागू होईल ती तुमच्या छंदाला, एखादी नवीन कला, भाषा शिकायच्या स्वप्नाला! जर तुमच्या कडे passion असेल तर नक्कीच तुम्ही बरेच काही साधू शकता. पहिली पायरी आहे ती स्वतःचे passion काय आहे ते ओळखण्याची! तर मग सुरुवात करणार ना आजपासून?
आजकाल आपल्यापैकी बर्याच जणांना एका मानसिक संघर्षातून जावे लागत आहे. लहानपणाची शिकवण आणि त्याच्याशी पूर्ण विसंगत आजकालची बाह्य परिस्थिती. परंतु यातील बदलणार तरी कोणत्या गोष्टी, सुरुवात करायची कोठून? या प्रश्नांनी भांबावून जावून बर्याच वेळा आपण याविषयी विचार करायचेच सोडून देतो आणि मग प्रत्यक्ष कृती तर फारच दूरची गोष्ट. दर्शनने मांडलेल्या विचारानुसार आपण स्वतःशीच एक लक्ष्य निश्चित करा. मी एक उदाहरण देतो. समाजात नितीमत्ता ढासळते आहे, लोक दुसर्यांचा उपदेश ऐकण्याच्या पलीकडे गेले आहेत. ठीक आहे, मग आपल्या घरापासून सुरुवात करा. घरातील परिस्थितीचा ताबा घ्या. छोट्या छोट्या यशातून मोठी स्वप्ने साकारता येतात.
हीच गोष्ट लागू होईल ती तुमच्या छंदाला, एखादी नवीन कला, भाषा शिकायच्या स्वप्नाला! जर तुमच्या कडे passion असेल तर नक्कीच तुम्ही बरेच काही साधू शकता. पहिली पायरी आहे ती स्वतःचे passion काय आहे ते ओळखण्याची! तर मग सुरुवात करणार ना आजपासून?
Sunday, May 30, 2010
Passion
The most important ingrediant of life. If you remove it, life is lifeless and if you add it, you can see adundance of life in your life. Passion is not just hobby, passion is not just one activity that you do with all your zest and then get bored to do all other things. Passion is passion for life, love for life, that keeps you upbeat, energetic and postive about everything in and around you. Passion is taking the resposibility for making your life happy and fruitful. Passion is not getting detered by external factors and not feeling low by petty failures. Its just notion of going on, no matter what, with some vision in mind, with few facts stored deep inside. Accept everything that you can't change, once you have done that, you are pretty much ready, ready to work on things that you can actually change, influent, work on. Its a way of life and it relects in your attitude. Its a habbit, which will take time, to get installed in your life, but will change, the way you work, the way you look at life, drastically.
Thursday, May 27, 2010
Grand Slam स्पर्धां
सध्या फ्रेंच ओपेन स्पर्धा सुरु आहे. वर्षात होणाऱ्या चार Grand Slam स्पर्धांपैकी ही एक स्पर्धा होय. ऑस्ट्रेलीयन, विम्बल्डन आणि अमेरिकन ह्या उर्वरित तीन स्पर्धा आहेत. ह्या चारही स्पर्धा एका वर्षात जिंकणाऱ्या खेळाडूस Grand slam किताब दिला जातो. ह्या स्पर्धा पुरुष एकेरी , महिला एकेरी, पुरुष दुहेरी , महिला दुहेरी, मिश्र दुहेरी, प्रौढ आणि जुनिअर गटांत खेळल्या जातात. प्रत्येक स्पर्धा दोन आठवडे चालते
गुण पद्धती
टेनिस खेळात गेम आणि सेट हे गुण मोजण्याचे मापक आहेत. एक खेळाडू सर्विस करतो आणि दुसरा त्याला तोंड देतो. खेळाडूस पहिल्या गुणास १५, दुसर्या गुणास ३०, तिसर्या गुणास ४० आणि चौथ्या गुणास गेम बहाल केला जातो. दोन्ही खेळाडूंचे ४०-४० गुण असल्यास त्यास ड्यूस असे म्हटले जाते. त्यानंतर ज्याला गुण मिळतो त्याला ADVANTAGE मिळतो. त्यानंतर त्याच खेळाडूने परत गुण मिळवल्यास त्याला गेम मिळतो. परंतु जर दुसर्याने गुण मिळवला तर पुन्हा ड्यूस होतो. हे दुष्टचक्र कोणताही एक खेळाडू गेम जिंकेपर्यंत सुरु राहते. सर्विस करणाऱ्या खेळाडूस गेम जिंकता न आल्यास त्याची सर्विस ब्रेक झाली असे म्हणतात.
जो खेळाडू प्रथम ६ गेम जिंकतो त्यास सेट मिळतो. परंतु ६-५ असा सेट जिंकला जाऊ शकत नाही. ६-५ अशी स्थिती निर्माण झाल्यास १२ वा गेम खेळविला जातो. त्यानंतर ७-५ अशी स्थिती झाल्यास ७ गेम मिळणाऱ्या खेळाडूस सेट बहाल केला जातो. परंतु ६-६ अशी स्थिती झाल्यास टाय ब्रेकर खेळविला जातो त्यात प्रथम ७ गुण मिळवणारा खेळाडू जिंकतो.
पुरुष वर्गातील सामना जिंकण्यासाठी ३ सेट जिंकावे लागतात. महिला वर्गात २ सेट जिंकल्यावर सामना जिंकला जातो. काही स्पर्धांमध्ये पाचव्या सेटमध्ये टाय ब्रेकर खेळविला जात नाही. ६-६ अशी बरोबरी झाल्यास जो पर्यंत दोन गेमचा फरक होत नाही तोपर्यंत सामना खेळविला जातो.
स्पर्धेचा DRAW
प्रत्येक स्पर्धा २ आठवडे चालते. पुरुष आणि महिला एकेरी वर्गात प्रत्येकी १२८ खेळाडू भाग घेतात.
१> पहिली फेरी - १२८ खेळाडू - पहिला आठवडा - सोमवार ते बुधवार
२> दुसरी फेरी - ६४ खेळाडू - पहिला आठवडा - बुधवार ते शुक्रवार
३> तिसरी फेरी - ३२ खेळाडू - पहिला आठवडा - शुक्रवार / शनिवार
४> चौथी फेरी (उप-उपांत्यपूर्व फेरी - PRE QUARTER FINAL) - १६ खेळाडू - दुसरा आठवडा - सोमवार / मंगळवार
५>पाचवी फेरी अर्थात उपान्त्यपूर्व फेरी - QUARTER FINAL - ८ खेळाडू
पुरुष - दुसरा आठवडा - बुधवार - गुरुवार
महिला - दुसरा आठवडा - मंगळवार - बुधवार
सहावी फेरी - उपांत्य फेरी - सेमी फायनल - ४ खेळाडू
पुरुष - दुसरा आठवडा - शुक्रवार
महिला - दुसरा आठवडा - गुरुवार
सातवी फेरी - अंतिम फेरी - फायनल - २ खेळाडू
पुरुष - दुसरा आठवडा - रविवार
महिला - दुसरा आठवडा - शनिवार
शाळेत असताना उप-उपांत्यपूर्व फेरी या शब्दाने मला मोहवून टाकले होते. पहिल्या फेरीस उप-उप-उप-उप-उपांत्यपूर्व फेरी का म्हंटले जाऊ नये असा माझा प्रश्न होता. विजय अमृतराज विम्बल्डन स्पर्धेच्या उप-उपांत्यपूर्व फेरीत दाखल ही लोकसत्तेतील बातमी आणि दुसर्या दिवशी त्यांच्या पराभवाची बातमी ह्या लक्षात राहिलेल्या गोष्टी. जॉन मकेंरो अंतिम १६ जणात दाखल या बातमीने मी चक्रावून गेलो होतो. जॉन मकेंरो पहिल्या क्रमांकाचा खेळाडू असताना तो अंतिम १६ मध्ये कसा या प्रश्नाने मला हैराण केले. थोडे दिवसांनी कळले कि अंतिम १६ जण म्हणजे उप-उपांत्यपूर्व फेरीत दाखल झालेले खेळाडू!
ऑस्ट्रेलियन स्पर्धा - ही जानेवारी महिन्याच्या तिसर्या आठवड्यात सुरु होते. ही स्पर्धा हार्डकोर्ट वर खेळली जाणारी स्पर्धा आहे. या स्पर्धेची दिवस आणि रात्र अशी दोन सत्रे खेळवली जातात. या स्पर्धेत पाचव्या सेट मध्ये टाय ब्रेकर खेळविला जातो
फ्रेंच स्पर्धा - ही मे महिन्याच्या तिसर्या/चौथ्या सोमवारी सुरु होते. ही स्पर्धा मातीच्या कोर्ट वर खेळली जाणारी स्पर्धा आहे. या स्पर्धेचेकेवळ दिवस सत्र खेळवले जाते. या स्पर्धेत पाचव्या सेट मध्ये टाय ब्रेकर खेळविला जात नाही
विम्बल्डन स्पर्धा - फ्रेंच ओपन स्पर्धा संपल्यानंतर दोन आठवड्यांनी ही स्पर्धा सुरु होते. ही स्पर्धा गवतावर खेळली जाणारी स्पर्धा आहे. या स्पर्धेचेकेवळ दिवस सत्र खेळवले जाते. या स्पर्धेत पाचव्या सेट मध्ये टाय ब्रेकर खेळविला जात नाही. ह्या स्पर्धेत पांढरे कपडे घालून खेळणे अनिवार्य आहे
अमेरिकन स्पर्धा - ही ऑगस्ट महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात सुरु होते. ही स्पर्धा हार्डकोर्ट वर खेळली जाणारी स्पर्धा आहे. या स्पर्धेची दिवस आणि रात्र अशी दोन सत्रे खेळवली जातात. या स्पर्धेत पाचव्या सेट मध्ये टाय ब्रेकर खेळविला जातो
अजून काही पुढच्या भागात
गुण पद्धती
टेनिस खेळात गेम आणि सेट हे गुण मोजण्याचे मापक आहेत. एक खेळाडू सर्विस करतो आणि दुसरा त्याला तोंड देतो. खेळाडूस पहिल्या गुणास १५, दुसर्या गुणास ३०, तिसर्या गुणास ४० आणि चौथ्या गुणास गेम बहाल केला जातो. दोन्ही खेळाडूंचे ४०-४० गुण असल्यास त्यास ड्यूस असे म्हटले जाते. त्यानंतर ज्याला गुण मिळतो त्याला ADVANTAGE मिळतो. त्यानंतर त्याच खेळाडूने परत गुण मिळवल्यास त्याला गेम मिळतो. परंतु जर दुसर्याने गुण मिळवला तर पुन्हा ड्यूस होतो. हे दुष्टचक्र कोणताही एक खेळाडू गेम जिंकेपर्यंत सुरु राहते. सर्विस करणाऱ्या खेळाडूस गेम जिंकता न आल्यास त्याची सर्विस ब्रेक झाली असे म्हणतात.
जो खेळाडू प्रथम ६ गेम जिंकतो त्यास सेट मिळतो. परंतु ६-५ असा सेट जिंकला जाऊ शकत नाही. ६-५ अशी स्थिती निर्माण झाल्यास १२ वा गेम खेळविला जातो. त्यानंतर ७-५ अशी स्थिती झाल्यास ७ गेम मिळणाऱ्या खेळाडूस सेट बहाल केला जातो. परंतु ६-६ अशी स्थिती झाल्यास टाय ब्रेकर खेळविला जातो त्यात प्रथम ७ गुण मिळवणारा खेळाडू जिंकतो.
पुरुष वर्गातील सामना जिंकण्यासाठी ३ सेट जिंकावे लागतात. महिला वर्गात २ सेट जिंकल्यावर सामना जिंकला जातो. काही स्पर्धांमध्ये पाचव्या सेटमध्ये टाय ब्रेकर खेळविला जात नाही. ६-६ अशी बरोबरी झाल्यास जो पर्यंत दोन गेमचा फरक होत नाही तोपर्यंत सामना खेळविला जातो.
स्पर्धेचा DRAW
प्रत्येक स्पर्धा २ आठवडे चालते. पुरुष आणि महिला एकेरी वर्गात प्रत्येकी १२८ खेळाडू भाग घेतात.
१> पहिली फेरी - १२८ खेळाडू - पहिला आठवडा - सोमवार ते बुधवार
२> दुसरी फेरी - ६४ खेळाडू - पहिला आठवडा - बुधवार ते शुक्रवार
३> तिसरी फेरी - ३२ खेळाडू - पहिला आठवडा - शुक्रवार / शनिवार
४> चौथी फेरी (उप-उपांत्यपूर्व फेरी - PRE QUARTER FINAL) - १६ खेळाडू - दुसरा आठवडा - सोमवार / मंगळवार
५>पाचवी फेरी अर्थात उपान्त्यपूर्व फेरी - QUARTER FINAL - ८ खेळाडू
पुरुष - दुसरा आठवडा - बुधवार - गुरुवार
महिला - दुसरा आठवडा - मंगळवार - बुधवार
सहावी फेरी - उपांत्य फेरी - सेमी फायनल - ४ खेळाडू
पुरुष - दुसरा आठवडा - शुक्रवार
महिला - दुसरा आठवडा - गुरुवार
सातवी फेरी - अंतिम फेरी - फायनल - २ खेळाडू
पुरुष - दुसरा आठवडा - रविवार
महिला - दुसरा आठवडा - शनिवार
शाळेत असताना उप-उपांत्यपूर्व फेरी या शब्दाने मला मोहवून टाकले होते. पहिल्या फेरीस उप-उप-उप-उप-उपांत्यपूर्व फेरी का म्हंटले जाऊ नये असा माझा प्रश्न होता. विजय अमृतराज विम्बल्डन स्पर्धेच्या उप-उपांत्यपूर्व फेरीत दाखल ही लोकसत्तेतील बातमी आणि दुसर्या दिवशी त्यांच्या पराभवाची बातमी ह्या लक्षात राहिलेल्या गोष्टी. जॉन मकेंरो अंतिम १६ जणात दाखल या बातमीने मी चक्रावून गेलो होतो. जॉन मकेंरो पहिल्या क्रमांकाचा खेळाडू असताना तो अंतिम १६ मध्ये कसा या प्रश्नाने मला हैराण केले. थोडे दिवसांनी कळले कि अंतिम १६ जण म्हणजे उप-उपांत्यपूर्व फेरीत दाखल झालेले खेळाडू!
ऑस्ट्रेलियन स्पर्धा - ही जानेवारी महिन्याच्या तिसर्या आठवड्यात सुरु होते. ही स्पर्धा हार्डकोर्ट वर खेळली जाणारी स्पर्धा आहे. या स्पर्धेची दिवस आणि रात्र अशी दोन सत्रे खेळवली जातात. या स्पर्धेत पाचव्या सेट मध्ये टाय ब्रेकर खेळविला जातो
फ्रेंच स्पर्धा - ही मे महिन्याच्या तिसर्या/चौथ्या सोमवारी सुरु होते. ही स्पर्धा मातीच्या कोर्ट वर खेळली जाणारी स्पर्धा आहे. या स्पर्धेचेकेवळ दिवस सत्र खेळवले जाते. या स्पर्धेत पाचव्या सेट मध्ये टाय ब्रेकर खेळविला जात नाही
विम्बल्डन स्पर्धा - फ्रेंच ओपन स्पर्धा संपल्यानंतर दोन आठवड्यांनी ही स्पर्धा सुरु होते. ही स्पर्धा गवतावर खेळली जाणारी स्पर्धा आहे. या स्पर्धेचेकेवळ दिवस सत्र खेळवले जाते. या स्पर्धेत पाचव्या सेट मध्ये टाय ब्रेकर खेळविला जात नाही. ह्या स्पर्धेत पांढरे कपडे घालून खेळणे अनिवार्य आहे
अमेरिकन स्पर्धा - ही ऑगस्ट महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात सुरु होते. ही स्पर्धा हार्डकोर्ट वर खेळली जाणारी स्पर्धा आहे. या स्पर्धेची दिवस आणि रात्र अशी दोन सत्रे खेळवली जातात. या स्पर्धेत पाचव्या सेट मध्ये टाय ब्रेकर खेळविला जातो
अजून काही पुढच्या भागात
Tuesday, May 25, 2010
मांडव ते AC HALL
गेल्या काही दिवसात BLOG लिहिण्याचा माझा वेग मंदावला आहे. परंतु सुटकेचा निश्वास टाकू नका. मी थोड्याच दिवसात पूर्वीच्याच किंबहुना त्याहून अधिक वेगाने BLOG लिहिण्यास सुरुवात करीन. सध्या मे महिन्याची सुट्टी असल्याने वसईच्या फेर्यांची वारंवारता वाढली आहे त्यामुळे BLOG लिहावयास कमी संधी मिळते.
गेल्या काही दिवसात बरीच लग्नांना उपस्थित राहण्याची संधी मिळाली. लहानपणी लग्न म्हटले कि खूप मजा वाटे. लाडू, त्यावेळी मिळणारी प्लास्टिक ग्लास मधील लिंबू सरबते, अंगणात असणारा मांडव आणि त्यात हुंडारायला मिळणारा पूर्ण वाव यामुळे लग्न ही फार मोठी मौज वाटे. काळ बदलला, घरी लग्न करणे हे हळूहळू गैरसोयीचे होऊ लागले. आमच्या एकत्र कुटुंबात मोठ्या काकांच्या मुलीचे लग्न १९८४ साली घरीच झाले. त्यानंतर १९९३ सालापर्यंतची कुटुंबातील सर्व लग्ने घरीच झाली. जसजसे मोठे होत गेलो तसतसे लग्नातील मजा हळूहळू कमी होऊन जबाबदारी वाढली. Event Management ची संकल्पना पूर्ण स्थिरावण्याआधी कुटुंबातील विविध व्यक्ती मुख्य व्यक्तीच्या मार्गदर्शनाखाली आपापल्या अकलेनुसार विविध जबाबदार्या पार पडत असत. महाविद्यालयीन शिक्षण संपून नोकरी लागली. त्या कालावधीत लग्नाला जाण्याचा फारसा उत्साह नसे. चिकीस्तक लोकांच्या चौकश्याना तोंड देण्याची फारशी इच्छा नसे. समारंभाला उपस्थित नाही राहिला तर लोक तुला ओळखणार कसे? आईच्या या प्रश्नाने शंभरीचा आकडा गाठला आणि स्वतःच्या लग्नाची वेळ आली. स्वतःच्या लग्नानंतर सर्व समीकरणे बदलली. पत्नीच्या नात्यातील लग्नांची नवीन मिती त्यात समाविष्ट झाली. स्वतःच्या लग्नानंतरच्या प्रथम वर्षात बरीच लग्ने attend करावी लागली. काळ पुढे सरकला. आता हळूहळू आई वडिलांनी कुटुंबाच्या नात्यातील लग्ने attend करण्याची जबाबदारी आमच्यावर सोपवली. आपल्यातील काही जणांवर ही जबाबदारी बरीच आधी आली. आता लग्नाला उपस्थित राहताना मुलाला AC HALL मध्ये खेळताना आणि लग्नाची मजा घेताना पाहून मन काही वर्षं मागे गेले. एक चक्र पूर्ण झाले होते.
बाकी आपल्या शाळेतील १९८० - १९९० या वर्षात दहावी उत्तीर्ण झालेल्या मुलांचा एक गट FACEBOOK वर बनविण्यात आला आहे. जमल्यास त्या गटाचे सदस्य बना.
गेल्या काही दिवसात बरीच लग्नांना उपस्थित राहण्याची संधी मिळाली. लहानपणी लग्न म्हटले कि खूप मजा वाटे. लाडू, त्यावेळी मिळणारी प्लास्टिक ग्लास मधील लिंबू सरबते, अंगणात असणारा मांडव आणि त्यात हुंडारायला मिळणारा पूर्ण वाव यामुळे लग्न ही फार मोठी मौज वाटे. काळ बदलला, घरी लग्न करणे हे हळूहळू गैरसोयीचे होऊ लागले. आमच्या एकत्र कुटुंबात मोठ्या काकांच्या मुलीचे लग्न १९८४ साली घरीच झाले. त्यानंतर १९९३ सालापर्यंतची कुटुंबातील सर्व लग्ने घरीच झाली. जसजसे मोठे होत गेलो तसतसे लग्नातील मजा हळूहळू कमी होऊन जबाबदारी वाढली. Event Management ची संकल्पना पूर्ण स्थिरावण्याआधी कुटुंबातील विविध व्यक्ती मुख्य व्यक्तीच्या मार्गदर्शनाखाली आपापल्या अकलेनुसार विविध जबाबदार्या पार पडत असत. महाविद्यालयीन शिक्षण संपून नोकरी लागली. त्या कालावधीत लग्नाला जाण्याचा फारसा उत्साह नसे. चिकीस्तक लोकांच्या चौकश्याना तोंड देण्याची फारशी इच्छा नसे. समारंभाला उपस्थित नाही राहिला तर लोक तुला ओळखणार कसे? आईच्या या प्रश्नाने शंभरीचा आकडा गाठला आणि स्वतःच्या लग्नाची वेळ आली. स्वतःच्या लग्नानंतर सर्व समीकरणे बदलली. पत्नीच्या नात्यातील लग्नांची नवीन मिती त्यात समाविष्ट झाली. स्वतःच्या लग्नानंतरच्या प्रथम वर्षात बरीच लग्ने attend करावी लागली. काळ पुढे सरकला. आता हळूहळू आई वडिलांनी कुटुंबाच्या नात्यातील लग्ने attend करण्याची जबाबदारी आमच्यावर सोपवली. आपल्यातील काही जणांवर ही जबाबदारी बरीच आधी आली. आता लग्नाला उपस्थित राहताना मुलाला AC HALL मध्ये खेळताना आणि लग्नाची मजा घेताना पाहून मन काही वर्षं मागे गेले. एक चक्र पूर्ण झाले होते.
बाकी आपल्या शाळेतील १९८० - १९९० या वर्षात दहावी उत्तीर्ण झालेल्या मुलांचा एक गट FACEBOOK वर बनविण्यात आला आहे. जमल्यास त्या गटाचे सदस्य बना.
Sunday, May 23, 2010
Podcast Feeds
Following are some of the feeds that I have added to my google reader. As I said earlier the list is vast and there are ample topics available to your taste. So it would make sense to just browse a bit and find the best that suits your interest. My new finding in the history section is . stuff you missed in the history class from how stuff works.com. Happy listening.
Kids
Living Books for the Ears http://homepage.mac.com/jlg/livingbooks.xml
Story Time http://www.gimp.tv/storytime/rss/
kidspeak http://kidspeak.podbean.com/feed/
Candlelight Stories Audio for Kids http://feeds.feedburner.com/SoundStories
----------------------------------------------------------
Travel Videos
Ipod Travellerhttp://www.ipodtraveller.net/dtd/iPod_Traveller_RSS_Feed.xml
Amateur Traveler Podcasthttp://feeds.feedburner.com/AmateurTravelerPodcast
Amateur Traveler Videohttp://feeds.feedburner.com/AmateurTravelerVideo
Finding America HD 720p Video Podcast http://feeds.feedburner.com/truckertomhd
Rick Steves' Europe Video http://podcasts.ricksteves.com/video_itunes.xml
The Outdoors Station - Video http://toc.hipcast.com/rss/video.xml
----------------------------------------------------------
Language
Better at English - Learn English - EFL ESL podcast! http://feeds.feedburner.com/BetterAtEnglish
Business English Pod :: Learn Business English http://feeds.feedburner.com/businessenglishpod
EnglishPod Learn Business English with Daily MP3 Podcasts http://www.englishpod.com/podcast.php
learn downloads in Languages software - Best Software Downloads http://www.bestsoftware4download.com/rss/software.xml?category_id=72&s=d&keywords=learn
Listen to English - learn English! http://feeds.feedburner.com/ListenToEnglish-LearnEnglish
Stylish English http://www.stylishenglish.com/feed/rss/
----------------------------------------------------------
Travel Blogs
Budget Travel - Caribbean http://www.budgettravel.com/bt-dyn/rss/destinations/caribbean/index.xml
Budget Travel - Europe http://www.budgettravel.com/bt-dyn/rss/destinations/europe/index.xml
Budget Travel - Real Deals http://www.budgettravel.com/bt-dyn/rss/realdeals/index.xml
Budget Travel - Road Trips http://www.budgettravel.com/bt-dyn/rss/tripideas/roadtrips/index.xml
Budget Travel - US & Canada http://www.budgettravel.com/bt-dyn/rss/destinations/usandcanada/index.xml
Earthoria http://feeds.feedburner.com/earthoria
In the Know Traveler http://feeds.feedburner.com/itkt
Open Culture http://feedproxy.google.com/OpenCulture
RoadTrip America http://www.roadtripamerica.com/rssfeed.xml
----------------------------------------------------------
News
ESPN.com http://sports.espn.go.com/espn/rss/news
Google News http://news.google.com/?output=rss
MarketWatch.com - Top Stories http://www.marketwatch.com/rss/topstories
National Geographic News http://news.nationalgeographic.com/index.rss
rediff.com http://www.rediff.com/rss/inrss.xml
Relaxation Music for Sleep, Stress and Anxiety Relief from Enhanced Healing http://www.enhancedhealing.com/podcast/5minepisodes.xml
Reuters Features - Travel http://feeds.reuters.com/reuters/features/destinations
Reuters: International News http://feeds.reuters.com/reuters/worldNews
BBC News News Front Page World Edition Rename http://newsrss.bbc.co.uk/rss/newsonline_world_edition/front_page/rss.xml
----------------------------------------------------------
Music
Irish and Celtic Music Podcast http://feeds.feedburner.com/mage/irish
Irish and Celtic Music Podcast http://www.celticmp3s.com/podcast.xml
Irish Flute Tunes http://irishflute.podbean.com/feed/
live Ireland http://feeds.feedburner.com/liveireland/rcKl
Marc Gunn's Blog http://marcgunn.com/blog.xml
----------------------------------------------------------
Photography
Reuters Photographers http://feeds.reuters.com/reuters/blogs/photo
----------------------------------------------------------
Inspirational
Zaadz Daily Wisdom http://feeds.feedburner.com/ZaadzDailyWisdom
Robin Sharma's Podcast http://www.robinsharma.com/scripts/rss.php?sec=pod
The CNBC Conversation http://feeds.feedburner.com/cnbcconversation
The Meditation Podcast http://www.themeditationpodcast.com/tmp.xml
----------------------------------------------------------
Travel
Buenos Ayres Voice http://www.cricava.com/buenosayresvoice/podcast.xml
Discover France With Sebastien ! http://www.francewithsebastien.com/rss
Europe a la Carte Blog http://www.europealacarte.co.uk/blog/feed/
Here on Earth Podcast http://www.wpr.org/hereonearth/podcast/rss.xml
Inside Africa TV http://www.insideafrica.tv/rss/vodcast.cfm
ItalyGuides.it: Italy Travel Guide: Rome, Venice, Florence http://www.italyguides.it/us/roma/download_audioguide/podcast/podcast.xml
ITP Travel Talks http://feeds.feedburner.com/itp-video
Lonely Planet Podcasts http://www.lonelyplanet.com/travelstories/xml/podcastfeed.xml
Maine Info http://www.maine.info/podcast/podcast.rss
My random thoughts http://darshanvartak.blogspot.com/atom.xml
myGermany http://feeds.feedburner.com/mygermany
PodAsia Travel Channel » PodAsia Travel Channel http://podasia.net/channel/travel/feed/?feed=rss2
Rick Steves' France Audio Tours http://podcasts.ricksteves.com/tours_itunes.xml
Rick Steves' Italy Audio Tours http://podcasts.ricksteves.com/italy_tours.xml
Rough Guides Podcasts http://homepage.mac.com/roughguides/Sites/Podcasts/rss.xml
The AdventureWire podCast featuring: snowboarding, skiing, skateboarding, surfing, and adventure travel http://www.allstartrips.com/podcast.xml
The Connected Traveler - Russell Johnson http://www.connectedtraveler.com/blog/rss.xml
The Indie Travel Podcast http://feeds.feedburner.com/IndieTravelPodcast
The Outdoors Station - Audio http://toc.hipcast.com/rss/audio2.xml
The Traveling Man http://feeds.feedburner.com/TheTravelingMan
This is England Podcast http://ukpods.libsyn.com/rss
Tips For Travellers (with Gary Bembridge) http://feeds.feedburner.com/TFTblog
TIPS FOR TRAVELLERS: The Travel Destination Podcast http://www.bembridge.co.uk/podcast.rss
TIPS FOR TRAVELLERS: The Travel Destination Podcast http://feedproxy.google.com/co/CHnQ
Travel in 10: 10 Minute Travel Podcast http://feeds.feedburner.com/TravelIn1010MinuteTravelPodcast
Travel with Rick Steves http://podcasts.ricksteves.com/ricksteves.xml
Traveling to Italy http://recordings.talkshoe.com/rss10.xml
TravelPost.com Insider http://feeds.feedburner.com/travelpost/gCAu
Trends Taste and Travel http://www.cyemerus.com/podcast/feed.xml
Trends Taste and Travel (Enhanced) http://www.cyemerus.com/podcast/enhanced.xml
Walks of a Lifetimehttp://podcast.nationalgeographic.com/walks-of-a-lifetime
Walks of a Lifetime http://feeds.feedburner.com/walks-of-a-lifetime
Kids
Living Books for the Ears http://homepage.mac.com/jlg/livingbooks.xml
Story Time http://www.gimp.tv/storytime/rss/
kidspeak http://kidspeak.podbean.com/feed/
Candlelight Stories Audio for Kids http://feeds.feedburner.com/SoundStories
----------------------------------------------------------
Travel Videos
Ipod Travellerhttp://www.ipodtraveller.net/dtd/iPod_Traveller_RSS_Feed.xml
Amateur Traveler Podcasthttp://feeds.feedburner.com/AmateurTravelerPodcast
Amateur Traveler Videohttp://feeds.feedburner.com/AmateurTravelerVideo
Finding America HD 720p Video Podcast http://feeds.feedburner.com/truckertomhd
Rick Steves' Europe Video http://podcasts.ricksteves.com/video_itunes.xml
The Outdoors Station - Video http://toc.hipcast.com/rss/video.xml
----------------------------------------------------------
Language
Better at English - Learn English - EFL ESL podcast! http://feeds.feedburner.com/BetterAtEnglish
Business English Pod :: Learn Business English http://feeds.feedburner.com/businessenglishpod
EnglishPod Learn Business English with Daily MP3 Podcasts http://www.englishpod.com/podcast.php
learn downloads in Languages software - Best Software Downloads http://www.bestsoftware4download.com/rss/software.xml?category_id=72&s=d&keywords=learn
Listen to English - learn English! http://feeds.feedburner.com/ListenToEnglish-LearnEnglish
Stylish English http://www.stylishenglish.com/feed/rss/
----------------------------------------------------------
Travel Blogs
Budget Travel - Caribbean http://www.budgettravel.com/bt-dyn/rss/destinations/caribbean/index.xml
Budget Travel - Europe http://www.budgettravel.com/bt-dyn/rss/destinations/europe/index.xml
Budget Travel - Real Deals http://www.budgettravel.com/bt-dyn/rss/realdeals/index.xml
Budget Travel - Road Trips http://www.budgettravel.com/bt-dyn/rss/tripideas/roadtrips/index.xml
Budget Travel - US & Canada http://www.budgettravel.com/bt-dyn/rss/destinations/usandcanada/index.xml
Earthoria http://feeds.feedburner.com/earthoria
In the Know Traveler http://feeds.feedburner.com/itkt
Open Culture http://feedproxy.google.com/OpenCulture
RoadTrip America http://www.roadtripamerica.com/rssfeed.xml
----------------------------------------------------------
News
ESPN.com http://sports.espn.go.com/espn/rss/news
Google News http://news.google.com/?output=rss
MarketWatch.com - Top Stories http://www.marketwatch.com/rss/topstories
National Geographic News http://news.nationalgeographic.com/index.rss
rediff.com http://www.rediff.com/rss/inrss.xml
Relaxation Music for Sleep, Stress and Anxiety Relief from Enhanced Healing http://www.enhancedhealing.com/podcast/5minepisodes.xml
Reuters Features - Travel http://feeds.reuters.com/reuters/features/destinations
Reuters: International News http://feeds.reuters.com/reuters/worldNews
BBC News News Front Page World Edition Rename http://newsrss.bbc.co.uk/rss/newsonline_world_edition/front_page/rss.xml
----------------------------------------------------------
Music
Irish and Celtic Music Podcast http://feeds.feedburner.com/mage/irish
Irish and Celtic Music Podcast http://www.celticmp3s.com/podcast.xml
Irish Flute Tunes http://irishflute.podbean.com/feed/
live Ireland http://feeds.feedburner.com/liveireland/rcKl
Marc Gunn's Blog http://marcgunn.com/blog.xml
----------------------------------------------------------
Photography
Reuters Photographers http://feeds.reuters.com/reuters/blogs/photo
----------------------------------------------------------
Inspirational
Zaadz Daily Wisdom http://feeds.feedburner.com/ZaadzDailyWisdom
Robin Sharma's Podcast http://www.robinsharma.com/scripts/rss.php?sec=pod
The CNBC Conversation http://feeds.feedburner.com/cnbcconversation
The Meditation Podcast http://www.themeditationpodcast.com/tmp.xml
----------------------------------------------------------
Travel
Buenos Ayres Voice http://www.cricava.com/buenosayresvoice/podcast.xml
Discover France With Sebastien ! http://www.francewithsebastien.com/rss
Europe a la Carte Blog http://www.europealacarte.co.uk/blog/feed/
Here on Earth Podcast http://www.wpr.org/hereonearth/podcast/rss.xml
Inside Africa TV http://www.insideafrica.tv/rss/vodcast.cfm
ItalyGuides.it: Italy Travel Guide: Rome, Venice, Florence http://www.italyguides.it/us/roma/download_audioguide/podcast/podcast.xml
ITP Travel Talks http://feeds.feedburner.com/itp-video
Lonely Planet Podcasts http://www.lonelyplanet.com/travelstories/xml/podcastfeed.xml
Maine Info http://www.maine.info/podcast/podcast.rss
My random thoughts http://darshanvartak.blogspot.com/atom.xml
myGermany http://feeds.feedburner.com/mygermany
PodAsia Travel Channel » PodAsia Travel Channel http://podasia.net/channel/travel/feed/?feed=rss2
Rick Steves' France Audio Tours http://podcasts.ricksteves.com/tours_itunes.xml
Rick Steves' Italy Audio Tours http://podcasts.ricksteves.com/italy_tours.xml
Rough Guides Podcasts http://homepage.mac.com/roughguides/Sites/Podcasts/rss.xml
The AdventureWire podCast featuring: snowboarding, skiing, skateboarding, surfing, and adventure travel http://www.allstartrips.com/podcast.xml
The Connected Traveler - Russell Johnson http://www.connectedtraveler.com/blog/rss.xml
The Indie Travel Podcast http://feeds.feedburner.com/IndieTravelPodcast
The Outdoors Station - Audio http://toc.hipcast.com/rss/audio2.xml
The Traveling Man http://feeds.feedburner.com/TheTravelingMan
This is England Podcast http://ukpods.libsyn.com/rss
Tips For Travellers (with Gary Bembridge) http://feeds.feedburner.com/TFTblog
TIPS FOR TRAVELLERS: The Travel Destination Podcast http://www.bembridge.co.uk/podcast.rss
TIPS FOR TRAVELLERS: The Travel Destination Podcast http://feedproxy.google.com/co/CHnQ
Travel in 10: 10 Minute Travel Podcast http://feeds.feedburner.com/TravelIn1010MinuteTravelPodcast
Travel with Rick Steves http://podcasts.ricksteves.com/ricksteves.xml
Traveling to Italy http://recordings.talkshoe.com/rss10.xml
TravelPost.com Insider http://feeds.feedburner.com/travelpost/gCAu
Trends Taste and Travel http://www.cyemerus.com/podcast/feed.xml
Trends Taste and Travel (Enhanced) http://www.cyemerus.com/podcast/enhanced.xml
Walks of a Lifetimehttp://podcast.nationalgeographic.com/walks-of-a-lifetime
Walks of a Lifetime http://feeds.feedburner.com/walks-of-a-lifetime
Monday, May 17, 2010
‘नवे कुटुंब, नवा तोल; नवे उपाय, नवे बोल।’
शनिवार, १५ मे २०१०काळ कुणासाठीच थांबत नाही, पण काळाबरोबर बदलही अपरिहार्य असतो. काळाच्या ओघात टिकून राहायचे असेल तर काळानुरूप बदलांशी जमवून घेता यायला हवे. त्यासाठी आवश्यक ती जीवनकौशल्ये आत्मसात करायला हवीत. बदलांना सामोरे जाताना मूलभूत नैतिक अधिष्ठानही कायम राखता यायला हवे. हे सारं जमवायचं कसं? बदल अपरिहार्य असले तरी कौटुंबिक नात्यांची वीण घट्ट करण्यासाठी दैनंदिन व्यवहारात काय उपाय योजता येतील? कुठली जीवनकौशल्ये आपल्याला यापुढे स्वत:त भिनवावी लागतील? ती कशी आत्मसात करता येतील? ‘नवे कुटुंब, नवा तोल; नवे उपाय, नवे बोल।’ या विषयावर ‘समन्वय’ संस्थेतर्फे जागतिक कुटुंबदिनानिमित्त राज्यस्तरीय खुली मराठी निबंध स्पर्धा आयोजित करण्यात आली आहे. आपले निबंध सुमारे ७५० शब्दमर्यादेपर्यंत सुवाच्य अक्षरात लिहून १२ जून २०१० पर्यंत पुढील पत्त्यावर पाठवावेत. पत्ता : समन्वय ६, श्रेयस, तळमजला, डी. एल. वैद्य रोड, दादर (प.), मुंबई-२८. अधिक माहितीसाठी संपर्क : २४३२४८४९.
Podcasts
www.learnoutloud.com introduced me to the concept of podcasts and now I have got almost addicted to this new form of knowlege aquisition. Podcast seem to be more like radio programs or TV shows, but I find the former more flexible and you have more choice in there as against the later. What you need to do is just subscribe to a podcast URL just like any RSS URL using any of the RSS readers like www.google.com/reader.
These podcasts could sometimes just be a text, but most of the cases they have audio or even video and one can just download these mp3 or m4vs to your mp3 player and there you go !!! You can listen to the podcats of your interest literally, at any time of the day, no matter what yuo are doing, whether you are travelling or walking or just sitting idle,waiting for a train. You definitely got to be real choosy about these podcast though, as there are ample number of podcasts available on internet. So do a little research, spend little time in browsing, till you get the content and quality of your desire.
The categories of podcasts that I would recommend are music,travel, language and self development. But there are many more and you can tune into to the ones of your liking.Currently I am getting addicted to these travel podcasts and can't miss any of those episodes and they are really wonderful. The two most desirable are mytravelreviews by Gary Bembridge and radio shows by Rick Steves. Gary has a very typical lucid style of his own to give a brief introduction to the place of visit and then few tips for travellers. The radio shows by Rick Steves are more of a thorough and rich cultural experience. Generally a local tour guide from the city or country, in subject, takes you through the local historical, cultural and culinary experiences. The show is quite interactive and gives you a flair of the culture, the language and the local food.
Rick seems to have made his childhood hobby into a enjoyable profession and he has ample to offer for tourists. Personally he seems to have travelled all across Europe and the way of travel seem to be more of back packing and travelling light. He likes to get onto the streets and villages and talk with the locals to get a pure cultural experience. His website offers guidebooks , language phrasebooks, free spirited or organised tours, radio podcasts and DVDs of his TV shows.
Celtic music seemed to me to be the most interesting in the music category and the self development podcast by Bill Harris and Robin Sharma are quite inspiring. Many of these things that these inspiration gurus talk about seem to be impractical at times, but if you could sitback and think a little, you will realize that, you keep running arround, doing so many things, for your organization or for the client you serve, or the daily duties eveyday. At the end of the day you immerse yourself into watching TV or do the weekly shopping and so many mundane things on weekends. But do you actaully spend some time out of it for yourself, planning, organizing, relaxing, reading, educating or working on a new hobby. The answer would mostly be negative. And that is where, these insprational podasts come into picture. You can actually learn how to live life apart from doing everyday duties.
Brian Jhonson publishes his daily wisdom on zaadz.com, while you can subcribe to some of the great advises by Robin Sharma on his website. Most of these mp3s are purely inspirational, with a mix of ample practical advises. Listenening to them regularly sharpens your abilities to manage, organise, take on new ventures and your ourlook towards life. What matters is how consistantly you do it and how much faith you have in your own abilities to take them to greater heights. These guyz do not talk anything different, but basically the same knowledge that has been pondered over by many great philosophers and thinkers for centuries. What matters is how you filter it out and adapt it to suit your needs.
Language skill is one more area which is very interesting as well as fruitful. Language can help you connect with people easily and win their hearts. So if you like travelling, learning new languages, to the extent of saying Hello and Good Morning, it is a nice mental exercise. You can get closer to the people, get little intricate with their culture and show some respect to their traditions.
There are ample podcasts on improving your communication and vocabulary in English. For kids, you can find ample podcasts with nice enlightening stories such as bedtime stories ,weekly story for kids etc. In fact there is no end to it and the list is vast, just google and explore what you like. Take a little taste of it, to begin with and then you can have your own subscriptions.
I am compiling a list of podcasts that I have added into my google reader. I would publish them in my next blog.
These podcasts could sometimes just be a text, but most of the cases they have audio or even video and one can just download these mp3 or m4vs to your mp3 player and there you go !!! You can listen to the podcats of your interest literally, at any time of the day, no matter what yuo are doing, whether you are travelling or walking or just sitting idle,waiting for a train. You definitely got to be real choosy about these podcast though, as there are ample number of podcasts available on internet. So do a little research, spend little time in browsing, till you get the content and quality of your desire.
The categories of podcasts that I would recommend are music,travel, language and self development. But there are many more and you can tune into to the ones of your liking.Currently I am getting addicted to these travel podcasts and can't miss any of those episodes and they are really wonderful. The two most desirable are mytravelreviews by Gary Bembridge and radio shows by Rick Steves. Gary has a very typical lucid style of his own to give a brief introduction to the place of visit and then few tips for travellers. The radio shows by Rick Steves are more of a thorough and rich cultural experience. Generally a local tour guide from the city or country, in subject, takes you through the local historical, cultural and culinary experiences. The show is quite interactive and gives you a flair of the culture, the language and the local food.
Rick seems to have made his childhood hobby into a enjoyable profession and he has ample to offer for tourists. Personally he seems to have travelled all across Europe and the way of travel seem to be more of back packing and travelling light. He likes to get onto the streets and villages and talk with the locals to get a pure cultural experience. His website offers guidebooks , language phrasebooks, free spirited or organised tours, radio podcasts and DVDs of his TV shows.
Celtic music seemed to me to be the most interesting in the music category and the self development podcast by Bill Harris and Robin Sharma are quite inspiring. Many of these things that these inspiration gurus talk about seem to be impractical at times, but if you could sitback and think a little, you will realize that, you keep running arround, doing so many things, for your organization or for the client you serve, or the daily duties eveyday. At the end of the day you immerse yourself into watching TV or do the weekly shopping and so many mundane things on weekends. But do you actaully spend some time out of it for yourself, planning, organizing, relaxing, reading, educating or working on a new hobby. The answer would mostly be negative. And that is where, these insprational podasts come into picture. You can actually learn how to live life apart from doing everyday duties.
Brian Jhonson publishes his daily wisdom on zaadz.com, while you can subcribe to some of the great advises by Robin Sharma on his website. Most of these mp3s are purely inspirational, with a mix of ample practical advises. Listenening to them regularly sharpens your abilities to manage, organise, take on new ventures and your ourlook towards life. What matters is how consistantly you do it and how much faith you have in your own abilities to take them to greater heights. These guyz do not talk anything different, but basically the same knowledge that has been pondered over by many great philosophers and thinkers for centuries. What matters is how you filter it out and adapt it to suit your needs.
Language skill is one more area which is very interesting as well as fruitful. Language can help you connect with people easily and win their hearts. So if you like travelling, learning new languages, to the extent of saying Hello and Good Morning, it is a nice mental exercise. You can get closer to the people, get little intricate with their culture and show some respect to their traditions.
There are ample podcasts on improving your communication and vocabulary in English. For kids, you can find ample podcasts with nice enlightening stories such as bedtime stories ,weekly story for kids etc. In fact there is no end to it and the list is vast, just google and explore what you like. Take a little taste of it, to begin with and then you can have your own subscriptions.
I am compiling a list of podcasts that I have added into my google reader. I would publish them in my next blog.
Thursday, May 13, 2010
शिक्षण
शाळा-कॉलेजात शिकून आपल्याला भरपूर माहिती मिळते. पण त्याबरोबरच शिक्षणाचा खरा अर्थ उमगण हेही तितकच महत्वाच असत. अस म्हणतात बौद्धिक शिक्षणाचा प्रभाव विचारशक्तीवर पडतो,तर मूल्य शिक्षणाचा प्रभाव हृदयावर पडतो.
आपला भारत व्यावसायिक यशाच्या मागे लागलाय हे खर आहे. पण कोणताही नोकरी-व्यवसाय करताना आपली नितीमुल्य जपण हेही तितकच महत्वाच .
एकदा T.V.वर अभिनेता सतीश शहाची मुलाखत एकली. त्यात त्यांनी बोलताना म्हंटल होत शेवटी करोडपती माणूस जेवतो डाळभात आणि अगदी गरीब माणूसही जेवतो डाळभात . मग बँकेतल्या शिल्लकेतील आकड्यापुढील शुन्य वाढवण्यासाठी माणूस कित्ती धडपडत असतो . याचा अर्थ कायमच अल्पसंतुष्ट रहाव असा नाही . पण पैसा कमावण्याच्या नादात आपल सुख-समाधान ओंजळीतून निसटून तर जात नाहीना याच भान जरूर असाव .
एकाच गोष्टीकडे बघण्याचा दोन भिन्न व्यक्तींचा दृष्टीकोनही भिन्न असतो . या संदर्भात एक गोष्ट खूप पूर्वी मी वाचली होती . दोन भाऊ होते . त्यातल्या एका भावाला आमली पदार्थाचे व्यसन होते . तो दारुडा होता. तो कुटुंबियांना मारहाण करत असे. तर दुसरा भाऊ यशस्वी उद्योजक होता. त्याला समाजात मान होता. त्याच कुटुंब आनंदी होत. एकाच आई-वडिलांची दोन मुल, एकाच वातावरणात वाढलेली पण इतकी वेगळी कशी असा लोकांना प्रश्न पडे. त्यांनी पहिल्या भावाला त्याच्या वागणुकी बद्दल विचारल असता त्याने उत्तर दिल 'माझे वडील व्यसनी होते. ते आम्हाला मारहाण करत. मग माझ्या कडून तुम्ही काय अपेक्षा करणार? म्हणून मी हा असा आहे '.
दुसऱ्या चांगल वागणाऱ्या भावाला तोच प्रश्न विचारला असता त्याने सांगितल आमचे वडील आम्हाला दारू पिऊन मारहाण करत. मी लहानपणीच पक्क ठरवलं कि आपण अस कधीही वागायचं नाही. दोघही भाऊ एकाच गोष्टीतून शक्ती व प्रेरणा मिळवत होते. पण एक त्याचा सकारात्मक उपयोग करत होता तर दुसरा त्याची नकारात्मक बाजुच घट्ट पकडून जगत होता.
शेवटी दुसर्यांनी कस वागाव हे आपल्या हातात नाही पण आपण कस चांगल वागाव हे नक्कीच आपल्या हातातल आहे - असा विचार प्रत्येकाने केला तर एक चांगला समाज तयार व्हायला वेळ लागणार नाही.
Tuesday, May 11, 2010
‘ग्रॉस नॅशनल हॅपीनेस’
मध्यंतरी अनघाने मनशुद्धीविषयी एक उत्तम लेख लिहिला. आपणास आपले मन शुद्ध ठेवण्याचा प्रयत्न करण्यास काय हरकत आहे असे तिचे म्हणणे होते. त्या अनुषंगाने मी काही विचार मांडू इच्छितो.
या लेखातील विचार हे व्यावसायिक जीवनाशी निगडीत आहेत. बालपणी आपले मन एका ओल्या मातीच्या गोळ्यासारखे असते. कुंभार ज्याप्रमाणे मातीला जसा आकार देतो त्याप्रमाणे त्याचे भांडे बनते, त्याचप्रमाणे आपल्यावर जसे संस्कार होतात त्याप्रमाणे आपण घडतो. परंतु हे घडणे बहुतांशी शालेय जीवनापर्यंत मर्यादित राहते / राहायचे. त्यानंतर व्यावसायिक जीवनात मात्र आपण जीवनाच्या कठोर वास्तवाला सामोरे जातो. अनुपचे २००९ च्या स्नेहसामेंलानातील भाषण आठवा. जर आपणास व्यावसायिक जीवनात रूढ अर्थाने (आर्थिकदृष्ट्या) यशस्वी व्हायचं असेल तर आपले संस्कार आपण व्यावसायिक जीवनात जसेच्या तसे वापरू शकत नाहीत. या संस्कारांना आपणास बर्याच ठिकाणी मोडता घालावा लागतो. आणि मग तेथेच आपल्या मनाच्या भ्रष्टीकारणाची प्रकिया सुरु होते.
जन्मताच प्रत्येक माणूस हा एक मूळ स्वभाव घेवून येतो. हा मूळ स्वभाव आणि बालपणीच्या संस्काराची पातळी हे प्रत्येकाची सदसद्विवेकबुद्धी घडविण्यास कारणीभूत ठरतात. हीच सदसद्विवेकबुद्धी आपल्या संस्कारांना कितपत मोडता घालायचा हे ठरवते. शेवटी आयुष्यात आपणास काय हवे आहे हे आपणास माहित असणे आवश्यक आहे.
व्यावसायिक जीवनात संस्काराशी तडजोड करण्याचे प्रसंग म्हणजे भ्रष्टाचाराचा मोह, सहकाऱ्याला डावलून बढतीसाठी स्वतःची वर्णी लावणे, आपले काम करून घेण्यासाठी अनैतिक मार्गाचा अवलंब करणे, वस्तुस्थितीचा विपर्यास करून ती वरीष्टासमोर मांडणे हे होत. आता यातील प्रत्येक उदाहरणात नीती - अनीतीच्या रेषा अंधुक बनू शकतात. शेवटी रात्री झोपण्याआधी आपण आजच्या दिवसात किती पैसा मिळवला याला महत्व देतो कि मी चुकीचे कोणतेही काम केले नाही याला महत्व देतो यावर सर्व काही अवलंबून आहे.
आपण भारतीयांनी व्यावसायिक यश हा सुखाचा मापदंड मनाला आहे. या रविवारच्या लोकसत्तेतील लोकरंगमधील कुमार केतकरांचा भूतान वरील लेख वाचा. त्यातील काही भाग मी इथे उद्धृत करीत आहे
भूतानच्या राजाने त्यांच्या देशाला एक दृष्टिकोन आणि दिशा दिली आहे. त्यांच्या पंतप्रधानांनी, म्हणजे जिग्मी थिनले यांनी भूतानचे ‘व्हिजन स्टेटमेण्ट’ अतिशय ओजस्वीपण सांगितले आहे. त्यानुसार राष्ट्रीय उत्पादन, राष्ट्रीय ठोकळ उत्पन्न, राष्ट्रीय संपत्ती, लोकांची ऐहिक श्रीमंती यापेक्षा ‘राष्ट्रीय समाधान’ अधिक महत्त्वाचे आहे. ‘सुख’ आणि ‘समाधान’ त्याचप्रमाणे ‘भोग’ आणि ‘आनंद’ या वेगवेगळ्या बाबी आहेत. प्रचंड संपत्ती असलेली व्यक्ती समाधानी असेलच असे नाही. याचा अर्थ गरिबी वा दारिद्रय़ाचे उदात्तीकरण करायला हवे असेही नाही. विकास हवाच, पण भोगाची वखवख म्हणजे सुख नव्हे. म्हणूनच ‘ग्रॉस नॅशनल प्रॉडक्ट’ ऊर्फ ‘जीएनपी’पेक्षा ‘ग्रॉस नॅशनल हॅपीनेस’ ऊर्फ ‘जीएनएच’ अधिक महत्त्वाचे मानले जाते. (याच अंकातील ‘लोकमुद्रा’ पानावर पंतप्रधान थिनले यांचे भाषण वाचण्यासारखे आहे.) मुद्दा हा की, भूतानचे उद्दिष्ट ‘समृद्ध’ होणे, हे नसून जनतेने ‘समाधानी’ जीवन जगणे- हे आहे. हे उद्दिष्ट आध्यात्मिक वाटेल असे आहे, पण लोकांना मात्र आता समाधानाबरोबर ऐहिक सुख हवे असल्याची लक्षणे दिसू लाागली आहेत. भूतानच्या पंतप्रधानांनी ‘सार्क’मधील देशांनाही ऐहिकतेपेक्षा समाधानी समाज निर्माण करण्याचे ध्येय ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. ‘बॉलीवूड’चा संदेश वेगळा आहे हे खरे, पण कुणी सांगावे, भूतानी समाज ऐहिक सुख व समाधान यांचा वेगळाच समन्वय साधू शकेलही!
शेवटी एका हिंदी गाण्यात म्हटल्याप्रमाणे थोडा हैं थोड़े की जरुरत हैं! फक्त एकाच लक्ष्यात असू द्या कि आपण व्यावसायिक यशाच्या मागे लागलेल्या आधुनिक भारतात वावरत आहोत!
थोडे विषयांतर झाले त्याबद्दल क्षमस्व.
या लेखातील विचार हे व्यावसायिक जीवनाशी निगडीत आहेत. बालपणी आपले मन एका ओल्या मातीच्या गोळ्यासारखे असते. कुंभार ज्याप्रमाणे मातीला जसा आकार देतो त्याप्रमाणे त्याचे भांडे बनते, त्याचप्रमाणे आपल्यावर जसे संस्कार होतात त्याप्रमाणे आपण घडतो. परंतु हे घडणे बहुतांशी शालेय जीवनापर्यंत मर्यादित राहते / राहायचे. त्यानंतर व्यावसायिक जीवनात मात्र आपण जीवनाच्या कठोर वास्तवाला सामोरे जातो. अनुपचे २००९ च्या स्नेहसामेंलानातील भाषण आठवा. जर आपणास व्यावसायिक जीवनात रूढ अर्थाने (आर्थिकदृष्ट्या) यशस्वी व्हायचं असेल तर आपले संस्कार आपण व्यावसायिक जीवनात जसेच्या तसे वापरू शकत नाहीत. या संस्कारांना आपणास बर्याच ठिकाणी मोडता घालावा लागतो. आणि मग तेथेच आपल्या मनाच्या भ्रष्टीकारणाची प्रकिया सुरु होते.
जन्मताच प्रत्येक माणूस हा एक मूळ स्वभाव घेवून येतो. हा मूळ स्वभाव आणि बालपणीच्या संस्काराची पातळी हे प्रत्येकाची सदसद्विवेकबुद्धी घडविण्यास कारणीभूत ठरतात. हीच सदसद्विवेकबुद्धी आपल्या संस्कारांना कितपत मोडता घालायचा हे ठरवते. शेवटी आयुष्यात आपणास काय हवे आहे हे आपणास माहित असणे आवश्यक आहे.
व्यावसायिक जीवनात संस्काराशी तडजोड करण्याचे प्रसंग म्हणजे भ्रष्टाचाराचा मोह, सहकाऱ्याला डावलून बढतीसाठी स्वतःची वर्णी लावणे, आपले काम करून घेण्यासाठी अनैतिक मार्गाचा अवलंब करणे, वस्तुस्थितीचा विपर्यास करून ती वरीष्टासमोर मांडणे हे होत. आता यातील प्रत्येक उदाहरणात नीती - अनीतीच्या रेषा अंधुक बनू शकतात. शेवटी रात्री झोपण्याआधी आपण आजच्या दिवसात किती पैसा मिळवला याला महत्व देतो कि मी चुकीचे कोणतेही काम केले नाही याला महत्व देतो यावर सर्व काही अवलंबून आहे.
आपण भारतीयांनी व्यावसायिक यश हा सुखाचा मापदंड मनाला आहे. या रविवारच्या लोकसत्तेतील लोकरंगमधील कुमार केतकरांचा भूतान वरील लेख वाचा. त्यातील काही भाग मी इथे उद्धृत करीत आहे
भूतानच्या राजाने त्यांच्या देशाला एक दृष्टिकोन आणि दिशा दिली आहे. त्यांच्या पंतप्रधानांनी, म्हणजे जिग्मी थिनले यांनी भूतानचे ‘व्हिजन स्टेटमेण्ट’ अतिशय ओजस्वीपण सांगितले आहे. त्यानुसार राष्ट्रीय उत्पादन, राष्ट्रीय ठोकळ उत्पन्न, राष्ट्रीय संपत्ती, लोकांची ऐहिक श्रीमंती यापेक्षा ‘राष्ट्रीय समाधान’ अधिक महत्त्वाचे आहे. ‘सुख’ आणि ‘समाधान’ त्याचप्रमाणे ‘भोग’ आणि ‘आनंद’ या वेगवेगळ्या बाबी आहेत. प्रचंड संपत्ती असलेली व्यक्ती समाधानी असेलच असे नाही. याचा अर्थ गरिबी वा दारिद्रय़ाचे उदात्तीकरण करायला हवे असेही नाही. विकास हवाच, पण भोगाची वखवख म्हणजे सुख नव्हे. म्हणूनच ‘ग्रॉस नॅशनल प्रॉडक्ट’ ऊर्फ ‘जीएनपी’पेक्षा ‘ग्रॉस नॅशनल हॅपीनेस’ ऊर्फ ‘जीएनएच’ अधिक महत्त्वाचे मानले जाते. (याच अंकातील ‘लोकमुद्रा’ पानावर पंतप्रधान थिनले यांचे भाषण वाचण्यासारखे आहे.) मुद्दा हा की, भूतानचे उद्दिष्ट ‘समृद्ध’ होणे, हे नसून जनतेने ‘समाधानी’ जीवन जगणे- हे आहे. हे उद्दिष्ट आध्यात्मिक वाटेल असे आहे, पण लोकांना मात्र आता समाधानाबरोबर ऐहिक सुख हवे असल्याची लक्षणे दिसू लाागली आहेत. भूतानच्या पंतप्रधानांनी ‘सार्क’मधील देशांनाही ऐहिकतेपेक्षा समाधानी समाज निर्माण करण्याचे ध्येय ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. ‘बॉलीवूड’चा संदेश वेगळा आहे हे खरे, पण कुणी सांगावे, भूतानी समाज ऐहिक सुख व समाधान यांचा वेगळाच समन्वय साधू शकेलही!
शेवटी एका हिंदी गाण्यात म्हटल्याप्रमाणे थोडा हैं थोड़े की जरुरत हैं! फक्त एकाच लक्ष्यात असू द्या कि आपण व्यावसायिक यशाच्या मागे लागलेल्या आधुनिक भारतात वावरत आहोत!
थोडे विषयांतर झाले त्याबद्दल क्षमस्व.
Sunday, May 9, 2010
This is shocking
I am writing this story in the state of a complete shock. Although our shock absorption capacity has risen to a great extent now a days, thanks to media on adding so much of masala to all the negative news, but still this incidence today has shaken me from roots.
The story is very simple. A woman who has raised her family with lot of hardwork. A very middelclass kind of setup with two sons and a retired husband. One of the sons is overaeas, happily married and has a nice little daughter. The younger son is recently married, staying with the parents and apparently quite happy little family. What can possibly go wrong under such circumstances. Now in sixties the lady is retired from her teacher's job and should be having a peaceful happy life. The only thing which can be observed is a bit of introvert nature, not talking much and always being busy with the household work. A few months earlier there is some psycological disturbance observed and the treatment is done. All this can very much happen with any family.
Now the elder son returns for his vacations from abroad, there this plan to go to some nice hillstation or holiday resort. One fine day the elder son goes out for shopping and within a span of an hour the youngest daughter-in-law enters home. She is not in a position to accept or react to the scene. She is just numb to see her mother-in-law hanging from the fan.
This story does end over here,but with lot of questions in mind. What really could have been going on in her mind. Probably a kid not having a maturity to know what he is doing, just throws off his life after an examination failure. How can a mature lady at the age of sixty do the same. I remember having read somewhere that the kids and old people should be treated the same. Both of them have their tantrums and moods and if we don't handle it, could be a real trouble.
When we say we have a great support system in India in terms of families and friends as compared to the western countries, does it really work that way. Is it really rare that people stay together for years together and still be aliens to each other. Whatever may be the facts, just having support system does not help, as you can see in the situation above. There has to be some concious effort to take care of even the seniors, along with the kids.
It's very easy to say that I know my father does not like this or he won't be interested in this thing. But do you really know what he likes or rather have we taken efforts to understand them. Constant Dialog, sitting together for at least dinner together, making sure to get even your seniors for some movies, making sure they also get the glimse of todays Mall culture, can be few good initiatives. Make sure you gift them books that they like or just a song CD of their choice. Don't force your liking on them, but rather observe and pick up thier liking.
Make sure your kids spend good amount of time with your parents, set up a routines so that, its the grand father or grand mother, who takes your kid to the play ground everyday, be sensitive about thier favourite TV programs. Remember one thing, the discomfort to start with are very tiny, but these can develop into mental conflicts. So a constant dialog within a family is a must.
One great thing about us humans is, we do get signals about all such disorders much much in advance, be it physical or mental. A timely attension and few concious efforts can solve such issues much in their infancy. What's important is being aware that, these are valid problems of today's changing world . Do adjust your priorities depending on the situations, rather than being part of self blinding rat race and neglecting rest of the things happening around.
One more learning is having a plan for the retired life and making sure you surely spend a busy and happy retured life. This laso mean getting to do everything that you always wanted to do, but never got time into due to family and professional commitment. People who don't have such plan, find themselves useless useless and burden all of a sudden. This feeling can lead to depression and few small conflicts can explode the whole situation. So being mindful of all these facts, giving some serious thought to the after retirement life and having some plan for it, can make things much easier.
The story is very simple. A woman who has raised her family with lot of hardwork. A very middelclass kind of setup with two sons and a retired husband. One of the sons is overaeas, happily married and has a nice little daughter. The younger son is recently married, staying with the parents and apparently quite happy little family. What can possibly go wrong under such circumstances. Now in sixties the lady is retired from her teacher's job and should be having a peaceful happy life. The only thing which can be observed is a bit of introvert nature, not talking much and always being busy with the household work. A few months earlier there is some psycological disturbance observed and the treatment is done. All this can very much happen with any family.
Now the elder son returns for his vacations from abroad, there this plan to go to some nice hillstation or holiday resort. One fine day the elder son goes out for shopping and within a span of an hour the youngest daughter-in-law enters home. She is not in a position to accept or react to the scene. She is just numb to see her mother-in-law hanging from the fan.
This story does end over here,but with lot of questions in mind. What really could have been going on in her mind. Probably a kid not having a maturity to know what he is doing, just throws off his life after an examination failure. How can a mature lady at the age of sixty do the same. I remember having read somewhere that the kids and old people should be treated the same. Both of them have their tantrums and moods and if we don't handle it, could be a real trouble.
When we say we have a great support system in India in terms of families and friends as compared to the western countries, does it really work that way. Is it really rare that people stay together for years together and still be aliens to each other. Whatever may be the facts, just having support system does not help, as you can see in the situation above. There has to be some concious effort to take care of even the seniors, along with the kids.
It's very easy to say that I know my father does not like this or he won't be interested in this thing. But do you really know what he likes or rather have we taken efforts to understand them. Constant Dialog, sitting together for at least dinner together, making sure to get even your seniors for some movies, making sure they also get the glimse of todays Mall culture, can be few good initiatives. Make sure you gift them books that they like or just a song CD of their choice. Don't force your liking on them, but rather observe and pick up thier liking.
Make sure your kids spend good amount of time with your parents, set up a routines so that, its the grand father or grand mother, who takes your kid to the play ground everyday, be sensitive about thier favourite TV programs. Remember one thing, the discomfort to start with are very tiny, but these can develop into mental conflicts. So a constant dialog within a family is a must.
One great thing about us humans is, we do get signals about all such disorders much much in advance, be it physical or mental. A timely attension and few concious efforts can solve such issues much in their infancy. What's important is being aware that, these are valid problems of today's changing world . Do adjust your priorities depending on the situations, rather than being part of self blinding rat race and neglecting rest of the things happening around.
One more learning is having a plan for the retired life and making sure you surely spend a busy and happy retured life. This laso mean getting to do everything that you always wanted to do, but never got time into due to family and professional commitment. People who don't have such plan, find themselves useless useless and burden all of a sudden. This feeling can lead to depression and few small conflicts can explode the whole situation. So being mindful of all these facts, giving some serious thought to the after retirement life and having some plan for it, can make things much easier.
Thursday, May 6, 2010
साधारण चौदा वर्षापूर्वीची गोष्ट. ठाण्यात "ठाणे वार्ता" नावच बातमीपत्र सुरु झाल. त्यासाठी त्यांना वृत-निवेदिकांची आवशकता असल्याच कळल. रीतसर अर्ज केला. ऑडीशन टेस्ट झाली आणि माझी निवड होऊन मी रोज बातम्या देऊ लागले. हळू-हळू लोक ठाणेवार्ताची वृत्त-निवेदिका म्हणून ओळखू लागले. लोकांचे अभिप्राय मिळू लागले. अधेमधे आया-बाया, आजी-आजोबा आम्ही 'ठाणे वार्ता' बघतो अस आवर्जून सांगत. काही सडेतोड प्रतिक्रिया हि मिळत. अहो तुम्ही प्रत्यक्षात पेक्षा T.V. वर छान दिसता. मग मी हि हसून म्हणे अहो तेथे मेकप असतोना म्हणून.
खरच विचार करण्यासारखा मुदा वाटला. चेहर्यातले drawbacks कमी करण्यासाठी मेकअप असतो. तसं स्वभावातील दोष दूर करण्यासाठी काय असत? चारचौघात तात्पुरता आणलेला आव (चांगुलपणाचा) उपयोगी नसतो. कारण माणसाच्या शरीरातला 'मन' हा असा घटक आहे जो आपण केलेल्या चुकांची सतत बोच देत असतो.
मला वाटत त्यासाठी सर्वांनीच आत्मपरीक्षण करण्याची गरज असते. जस आपण घराची साफसफाई करतो, शरीराच्या स्वच्छ्यतेसाठी रोज अंघोळ करतो. तसच मनाच्या शुद्धीसाठीही प्रयत्न केले पाहिजेत. अशी मनाची शुद्धी झाली तर भाऊ-बंदकीतील वाद, सासवा-सुनातील भांडणे, मित्र-मैत्रिणीतील हेवेदावे, पेपरात वाचतो तसे खून, मारामार्र्या, आत्महत्या होणार नाहीत.
खरतर मोह-मायाच्या या संसारात राहून अशी मनाची शुद्धी करण खरच कठीण. पण प्रयत्न करून बघायला काय हरकत आहे.
खरच विचार करण्यासारखा मुदा वाटला. चेहर्यातले drawbacks कमी करण्यासाठी मेकअप असतो. तसं स्वभावातील दोष दूर करण्यासाठी काय असत? चारचौघात तात्पुरता आणलेला आव (चांगुलपणाचा) उपयोगी नसतो. कारण माणसाच्या शरीरातला 'मन' हा असा घटक आहे जो आपण केलेल्या चुकांची सतत बोच देत असतो.
मला वाटत त्यासाठी सर्वांनीच आत्मपरीक्षण करण्याची गरज असते. जस आपण घराची साफसफाई करतो, शरीराच्या स्वच्छ्यतेसाठी रोज अंघोळ करतो. तसच मनाच्या शुद्धीसाठीही प्रयत्न केले पाहिजेत. अशी मनाची शुद्धी झाली तर भाऊ-बंदकीतील वाद, सासवा-सुनातील भांडणे, मित्र-मैत्रिणीतील हेवेदावे, पेपरात वाचतो तसे खून, मारामार्र्या, आत्महत्या होणार नाहीत.
खरतर मोह-मायाच्या या संसारात राहून अशी मनाची शुद्धी करण खरच कठीण. पण प्रयत्न करून बघायला काय हरकत आहे.
Tuesday, May 4, 2010
२०:८०
IT व्यवसायात एक मजेशीर नियम / समजूत आहे. ८० टक्के चुका ह्या २० टक्के मूळ कारणांमुळे होतात. ही २० टक्के मूळ कारणे नष्ट केली तर या ८० टक्के चुकांवर नियंत्रण आणता येते. आता हाच नियम ३०:७० म्हणून सुद्धा ओळखला जाऊ शकतो.
थोडासा विचार करता असे जाणवले की हा नियम बर्याच ठिकाणी लागू होतो.
१> कार्यालयात २० टक्के लोक ८० टक्के कामाचा भार सांभाळतात.
२> प्रत्येक कर्मचारी २० टक्के वेळ खरोखर quality काम करतो. बाकीचा ८० टक्के वेळ पाट्या टाकतो.
३> प्रत्येक माणूस हा २० टक्के आयुष्य स्वतःसाठी जगतो आणि बाकीचं इतरांसाठी जगतो.
४> दुनियेतील ८० टक्के वाद (पती - पत्नी मधील भांडण सुद्धा) २० टक्के कारणांमुळे होतात.
५> प्रत्येक क्रिकेट सामन्यात संघातील २० टक्के खेळाडू चांगला performance देतात.
याचा अर्थ असा नव्हे की हा बाकीचा ८० टक्के भाग अगदीच निरुपयोगी आहे. Law of averages नुसार या ८० टक्के भागाचे अस्तित्व २० टक्के भागासाठी आवश्यक आहे.
महत्वाचा मुद्दा असा आहे की आपणास हा २० टक्के भाग ओळखता आला पाहिजे. जर मी दिवसात सकाळी उत्तम performance देऊ शकत असीन तर मला त्या वेळचा पुरेपूर उपयोग करता आला पाहिजे. मी जर एका क्रिकेट संघातील खेळाडू असेन आणि एखाद्या सामन्यात माझ्झा खेळ चांगला होत असेल तर मला त्यात सर्वोत्तम खेळ करावा लागेल.
मी जर का १०० ब्लोग लिहित असेन तर त्यातील २० तरी वाचण्यायोग्य असतील, परंतु हे २० ब्लोग लिहिण्यासाठी मात्र मला बाकीचे ८० ब्लोग ही लिहावे लागतील.
थोडासा विचार करता असे जाणवले की हा नियम बर्याच ठिकाणी लागू होतो.
१> कार्यालयात २० टक्के लोक ८० टक्के कामाचा भार सांभाळतात.
२> प्रत्येक कर्मचारी २० टक्के वेळ खरोखर quality काम करतो. बाकीचा ८० टक्के वेळ पाट्या टाकतो.
३> प्रत्येक माणूस हा २० टक्के आयुष्य स्वतःसाठी जगतो आणि बाकीचं इतरांसाठी जगतो.
४> दुनियेतील ८० टक्के वाद (पती - पत्नी मधील भांडण सुद्धा) २० टक्के कारणांमुळे होतात.
५> प्रत्येक क्रिकेट सामन्यात संघातील २० टक्के खेळाडू चांगला performance देतात.
याचा अर्थ असा नव्हे की हा बाकीचा ८० टक्के भाग अगदीच निरुपयोगी आहे. Law of averages नुसार या ८० टक्के भागाचे अस्तित्व २० टक्के भागासाठी आवश्यक आहे.
महत्वाचा मुद्दा असा आहे की आपणास हा २० टक्के भाग ओळखता आला पाहिजे. जर मी दिवसात सकाळी उत्तम performance देऊ शकत असीन तर मला त्या वेळचा पुरेपूर उपयोग करता आला पाहिजे. मी जर एका क्रिकेट संघातील खेळाडू असेन आणि एखाद्या सामन्यात माझ्झा खेळ चांगला होत असेल तर मला त्यात सर्वोत्तम खेळ करावा लागेल.
मी जर का १०० ब्लोग लिहित असेन तर त्यातील २० तरी वाचण्यायोग्य असतील, परंतु हे २० ब्लोग लिहिण्यासाठी मात्र मला बाकीचे ८० ब्लोग ही लिहावे लागतील.
बदलांचा स्वीकार
लग्न होऊन ठाण्यात आले आणि हळू-हळू येथे रुळले . आता तर ठाणे शहर खूप आवडत. शांत सोसायटी, जवळच असलेलं मारूतीच देऊळ, मोठ वाचनालाय, समवयस्क मैत्रिणी सर्व अगदी मनाजोगतं. ह्या सर्व जरी जमेच्या बाजू असल्या तरी मुख्य-रस्त्यावर आल्याबरोबर जाणवत ते प्रदूषण,चालायलाही त्रास व्हावा इतके माणसांनी भरलेले रस्ते , जागो-जागी पालिकेने खणून ठेवलेले रस्ते, रोज दुपारी मुलीला शाळेतून आणताना ठराविक ठिकाणी रस्त्यात ट्रॉफिक मध्ये मोडणारा अर्धा तास हे सर्व फार कंटाळवाण वाटत आणि मनात विचार येतो अजून वीस वर्षांनी इथली परिस्थिती कशी असेल याचा. मग आठवत माझ लहानपण . वसईतील हिरवाई, शांत परिसर, आपली शाळा. आता तर वसईत हि खूप बदल झालाय . खरं तर हा बदल सर्वच गावात शहरात होतोय. नव्हे पूर्ण देशात. ठाण्यात घोडबंदर रस्त्यावर असलेले बरेचसे डोंगर फोडून त्याजागी उंच इमारती गेल्या दहा वर्षात उभ्या राहिलेल्या मी पहिल्या. शेवटी फिरून सर्व समस्याच मूळ जाणवत ते लोकसंख्या-वाढीत.त्यासाठी जेवढे प्रयत्न सरकार कडून व्हायला हवेत तेवढे होत नसावेत कारण चीन सारख्या देशाने वाढत्या लोकसंखेवर बर्र्यापैकी नियंत्रण मिळवलेलं दिसत.
माणसाचा स्वभाव प्राप्त परिस्थितीनुसार बदलत असावा. त्याशिवायच का हे बदल मी स्वीकारले असतील.म्हणजे बघाना मला या गर्दीची हि सवय झालीये . कधीतरी एखाद्या संध्याकाळी गर्दीत मिसळून जाऊन window shopping करायला आवडत आता. जस एखाद न आवडणार गाण चुकून एक- दोनदा कानावर पडल कि सहज आपल्याही तोंडात गुणगुणण्यासाठी याव तसं.
लग्न होऊन ठाण्यात आले आणि हळू-हळू येथे रुळले . आता तर ठाणे शहर खूप आवडत. शांत सोसायटी, जवळच असलेलं मारूतीच देऊळ, मोठ वाचनालाय, समवयस्क मैत्रिणी सर्व अगदी मनाजोगतं. ह्या सर्व जरी जमेच्या बाजू असल्या तरी मुख्य-रस्त्यावर आल्याबरोबर जाणवत ते प्रदूषण,चालायलाही त्रास व्हावा इतके माणसांनी भरलेले रस्ते , जागो-जागी पालिकेने खणून ठेवलेले रस्ते, रोज दुपारी मुलीला शाळेतून आणताना ठराविक ठिकाणी रस्त्यात ट्रॉफिक मध्ये मोडणारा अर्धा तास हे सर्व फार कंटाळवाण वाटत आणि मनात विचार येतो अजून वीस वर्षांनी इथली परिस्थिती कशी असेल याचा. मग आठवत माझ लहानपण . वसईतील हिरवाई, शांत परिसर, आपली शाळा. आता तर वसईत हि खूप बदल झालाय . खरं तर हा बदल सर्वच गावात शहरात होतोय. नव्हे पूर्ण देशात. ठाण्यात घोडबंदर रस्त्यावर असलेले बरेचसे डोंगर फोडून त्याजागी उंच इमारती गेल्या दहा वर्षात उभ्या राहिलेल्या मी पहिल्या. शेवटी फिरून सर्व समस्याच मूळ जाणवत ते लोकसंख्या-वाढीत.त्यासाठी जेवढे प्रयत्न सरकार कडून व्हायला हवेत तेवढे होत नसावेत कारण चीन सारख्या देशाने वाढत्या लोकसंखेवर बर्र्यापैकी नियंत्रण मिळवलेलं दिसत.
माणसाचा स्वभाव प्राप्त परिस्थितीनुसार बदलत असावा. त्याशिवायच का हे बदल मी स्वीकारले असतील.म्हणजे बघाना मला या गर्दीची हि सवय झालीये . कधीतरी एखाद्या संध्याकाळी गर्दीत मिसळून जाऊन window shopping करायला आवडत आता. जस एखाद न आवडणार गाण चुकून एक- दोनदा कानावर पडल कि सहज आपल्याही तोंडात गुणगुणण्यासाठी याव तसं.
Monday, May 3, 2010
Johari Windows - By Darshan Vartak
I happened to know about this concept in one of the workshops conducted in my company and found it very intersting. It's a nice way of seeing your behaviour pattern or the way people look at any event and the improvement areas if any. We have X and Y axis, X being the things that you know about yourself and Y being the things that other know about yourself. So basically devide this area into four quadrants. The first quarant is called open area, and signifies the things that you as well as other know about yourself. The second qudrant above this quadrant is the Hidden area, relating to the things that you know about self, but other do not know about yourself. The third quadrant is the blind area and signifies the things that others know about you ,but not you. Obviously the last quadrant is for things which both you and others are unaware about yourself and is called as unknown area. This concept works quite well in the dynamism of corporate atmosphere as people get so task oriented that they give very less importance to people and their attitudes, perceptions, comforts etc. Johari Windows helps one to reflect on his image as a team member, the right or wrong approch to the problems, learning from the experiences of others. The goal should be to increase your open area and most of the self motivated and succesful people achieve this. Self-disclosure is the techinque used to let people know more about you. Unless and until you tell your boss that you are more interested in design and architectural activities, he woudn't know it. Unless and until you tell your team that you have to do baby sitting on fridays, they woudn't know why you work from home on that day. Feedback is the technique used to understand how people look at you. It's the way you understand the features of your personality which others are aware of, but you aren't. People migth have seen you doing a very good job as a motivator and probably you might not be aware of this skill of yours. On the contrary you minght be under impression that you have been quite impartial as a leader, but the team members might not align with this thought. Sometimes you are forced to do a certain thing or you just happen to do it in emergency and to your surpise you discover that there was this huge talent of yours, which was never exploited. You go abroad, without your family, have never gone into the kitchen and then due to need of the hour, are forced to cook. Slowly you discover that its quite interesting and you develop a liking for it. On top of all this, you start getting feedback that you are an excellent cook. Now this is what is called as stumbing upon the unkown accidently or a self discovery. This concept can be equally helpful in our family life. Woudn't it be ineresting to understand how good you are doing as a son,as a husband or as a father, in fact as a neighbour, as a friend or even as an employer. Keeping your ears open for such feedbacks (through remarks,discontent,rage,appreciation) and developing a right chemistry in your relations helps a lot. You can't treat everyone the same way, as every person has his/her own requirement. Keeping your family in sync with your professional life and getting thier opinions is also a helpful exercise. Its all about collaboration at all levels. You can't grow as a family, unless and untill there is enough of interaction and sharing of information. You can imagine the kind of ineraction level that we can have, if everyone being is aware of the importance of these concepts and take concious efforts to apply it. Its almost a new way of looking at life. Our mind sometimes can't think of the obvious and simple solutions due to the substantial amount of mental clutter in our mind. While children can. I found found it always quite useful to talk about some of my incidences, experinces and problems with my 7 year old daughter and the reactions, that she comes up with are always interesting. Its not always necessary that you would get solution to your problem in such interactions, but helps you think differently, helps you remove the stress and clear up your mind. Starting working on your open area from now on and you will find things falling in place for you, all of a sudden. This does give you lot of scope for self-discovery as well as to understanding how people look at you.
Saturday, May 1, 2010
माहिती आणि तंत्रज्ञान - धाडसी प्रयत्न
महाराष्ट्र दिनाच्या आपल्या सर्वाना माझ्यातर्फे शुभेच्छा !. आज मी एक धाडसी प्रयत्न करून बघणार आहे आणि तो म्हणजे माहिती आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील माझे थोडेसे ज्ञान / अज्ञान तुमच्यासमोर संक्षिप्त स्वरुपात मांडण्याचा!
या क्षेत्राचे पुढील मुख्य भाग आहेत. हे सर्व मी बँकेच्या उदाहरणाद्वारे स्पष्ट करतोय.
१> Database - माहिती भांडार.
बँकेच्या सर्व ग्राहकांची माहिती ह्या ठिकाणी साठवून ठेवली असते. Database हा विविध प्रकारे साठवला जाऊ शकतो. IMS, DB2, Oracle ही काही उदाहरणे होत. Database मधील माहिती दोन प्रकारे बदलली जाऊ शकते.
अ> Batch Process - या प्रकारात बर्याच खात्यावर एक विशिष्ठ प्रकिया एकाच वेळी apply केली जाते. ह्याची उदाहरणे द्यायची झाली तर मासिक व्याज सर्व खात्यांमध्ये जमा करणे हे होय . बँकेच्या कॉम्पुटर प्रोग्रामची साखळी ही माहिती भांडारावर run केली जाते. माहिती भांडाराच्या आकारमानानुसार ह्या प्रक्रियेस कित्येक तास लागू शकतात. ही प्रक्रिया चालू असताना online स्क्रीन च्या वापरात थोडासा संथपणा जाणविला जाण्याची शक्यता असते.
ब> Online Process - या प्रकारात माहिती भांडार हे लगोलग update होते. या साठी screen वापरल्या जातात. या screen वर जाऊन user त्याला / तिला हवे असलेले बदल करतो. या स्क्रीन वापरण्यासाठी प्रत्येकाकडे स्वतःचे online account आणि त्याचा password असणे आवश्यक असते. ही माहिती सुरक्षित ठेवणे अत्यंत गरजेचे असते आणि चुकीच्या माणसाच्या हाती ही माहिती पडल्यास त्याचा गैरवापर केला जाऊ शकतो.
या screen मध्ये सुद्धा दोन प्रकार आहेत
I > ग्राहकांद्वारे माहिती बदलली जाणे - INTERNET द्वारे आपण वेब साईटवर जाऊन आपली स्वतःची माहिती (पत्ता, वेतन इत्यादी) बदलणे किंवा ज्यावेळी आपण ATM मधून पैसे काढतो त्यावेळी माहिती भांडारातील आपली जमा रक्कम कमी होणे.
II> Administrator Updates - काही प्रक्रिया करण्याचे हक्क सर्व सामान्य ग्राहकांना देणे सुरक्षिततेच्या दृष्टीकोनातून शक्य नसते अशा वेळी बँकेचे विशिष्ट अधिकार्यांनाच या screen वापरण्याचे अधिकार दिले जातात. उदाहरण द्यायचे झाले तर एखादे खाते गोठवणे!
२> कॉम्पुटर प्रोग्राम्स (अर्थात संगणक आज्ञावली)
Batch Process असो कि online process असो, आतल्या आत (background) संगणक आज्ञावली run होते. ही संगणक आज्ञावली स्क्रीन वरील माहिती किंवा batch process मधील business rules माहिती भांडारावर apply करते. संगणक आज्ञावली ही विविध भाषांमध्ये लिहिली जाऊ शकते. Cobol, Java ही काही भाषांची उदाहरणे होत.
३> Networking (अर्थात संगणकीय जाळे)
सर्व अधिकृत संगणक हे माहितीभांडाराशी सतत जोडले असणे आवश्यक आहे. Networking द्वारे हे साध्य होते.
वरील दिलेल्या तीन भागांची मिळून एक Computer System बनते ज्यावर मोठमोठ्या कंपन्यांचा कारभार चालतो. ह्या Computer System देखील दोन भागात विभागल्या जाऊ शकतात. Mainframe Computers आणि Open Systems. मी mainframe computers वर काम करतो.
कामाचे स्वरूप
१> आग विझवणे काम अर्थात Production Support
२> डागडुजी काम अर्थात Maintenance Work
३> सुधारणा काम अर्थात Development Work
१> आग विझवणे काम अर्थात Production Support
दैनंदिन चालणारी batch process सुरळीतपणे चालू ठेवणे. ती दिलेल्या विशिष्ट वेळात पूर्ण करणे ही production support वर काम करणाऱ्या समूहाची जबाबदारी असते. तसेच कोणत्याहि स्क्रीन मध्ये काही प्रश्न निर्माण झाल्यास तो ह्या समूहास सोडवावा लागतो.
२> डागडुजी काम अर्थात Maintenance Work
Computer program मध्ये छोट्या सुधारणा करणे आणि या सुधारणा अमलात आणणे हे ह्या समूहाचे काम असते.
३> बांधकाम काम अर्थात Development Work
कॉम्पुटर प्रोग्राम मधील भव्य रूपातील सुधारणाचे काम हा समूह करतो.
स्वतःचे IT Dept कि Outsourcing
या मोठ्या कंपन्या (ICICI Bank, American Express) पुढे एक प्रश्न असतो तो म्हणजे स्वतःचे IT Dept ठेवायचे कि Outsourcing करायचे? TCS, Infosys, HCL, Polaris वगैरे outsourcing contract स्वीकारणाऱ्या कंपन्यांची उदाहरणे होत.
Outsourcing Contract चे प्रकार
Outsourcing Contract हे fixed price किंवा Time & Material प्रकारचे असू शकते.
या पुढील भाग पुन्हा कधी तरी!
अनुप, दीपक, दर्शन, वैभव (बॉब) , अजय आणि IT Industry मध्ये काम करणाऱ्या मित्रांना विनंती आहे कि त्यांनी आपल्या प्रतिक्रिया मला कळवाव्यात आणि लेखातील त्रूटी भरून काढण्यास मदत करावी
(Disclaimer - या लेखातील माहिती पूर्णपणे माझ्या ज्ञान / अज्ञानावर अवलंबून आहे. माझे ज्ञान/अज्ञान अचूक असेल याची मी हमी देणार नाही!)
या क्षेत्राचे पुढील मुख्य भाग आहेत. हे सर्व मी बँकेच्या उदाहरणाद्वारे स्पष्ट करतोय.
१> Database - माहिती भांडार.
बँकेच्या सर्व ग्राहकांची माहिती ह्या ठिकाणी साठवून ठेवली असते. Database हा विविध प्रकारे साठवला जाऊ शकतो. IMS, DB2, Oracle ही काही उदाहरणे होत. Database मधील माहिती दोन प्रकारे बदलली जाऊ शकते.
अ> Batch Process - या प्रकारात बर्याच खात्यावर एक विशिष्ठ प्रकिया एकाच वेळी apply केली जाते. ह्याची उदाहरणे द्यायची झाली तर मासिक व्याज सर्व खात्यांमध्ये जमा करणे हे होय . बँकेच्या कॉम्पुटर प्रोग्रामची साखळी ही माहिती भांडारावर run केली जाते. माहिती भांडाराच्या आकारमानानुसार ह्या प्रक्रियेस कित्येक तास लागू शकतात. ही प्रक्रिया चालू असताना online स्क्रीन च्या वापरात थोडासा संथपणा जाणविला जाण्याची शक्यता असते.
ब> Online Process - या प्रकारात माहिती भांडार हे लगोलग update होते. या साठी screen वापरल्या जातात. या screen वर जाऊन user त्याला / तिला हवे असलेले बदल करतो. या स्क्रीन वापरण्यासाठी प्रत्येकाकडे स्वतःचे online account आणि त्याचा password असणे आवश्यक असते. ही माहिती सुरक्षित ठेवणे अत्यंत गरजेचे असते आणि चुकीच्या माणसाच्या हाती ही माहिती पडल्यास त्याचा गैरवापर केला जाऊ शकतो.
या screen मध्ये सुद्धा दोन प्रकार आहेत
I > ग्राहकांद्वारे माहिती बदलली जाणे - INTERNET द्वारे आपण वेब साईटवर जाऊन आपली स्वतःची माहिती (पत्ता, वेतन इत्यादी) बदलणे किंवा ज्यावेळी आपण ATM मधून पैसे काढतो त्यावेळी माहिती भांडारातील आपली जमा रक्कम कमी होणे.
II> Administrator Updates - काही प्रक्रिया करण्याचे हक्क सर्व सामान्य ग्राहकांना देणे सुरक्षिततेच्या दृष्टीकोनातून शक्य नसते अशा वेळी बँकेचे विशिष्ट अधिकार्यांनाच या screen वापरण्याचे अधिकार दिले जातात. उदाहरण द्यायचे झाले तर एखादे खाते गोठवणे!
२> कॉम्पुटर प्रोग्राम्स (अर्थात संगणक आज्ञावली)
Batch Process असो कि online process असो, आतल्या आत (background) संगणक आज्ञावली run होते. ही संगणक आज्ञावली स्क्रीन वरील माहिती किंवा batch process मधील business rules माहिती भांडारावर apply करते. संगणक आज्ञावली ही विविध भाषांमध्ये लिहिली जाऊ शकते. Cobol, Java ही काही भाषांची उदाहरणे होत.
३> Networking (अर्थात संगणकीय जाळे)
सर्व अधिकृत संगणक हे माहितीभांडाराशी सतत जोडले असणे आवश्यक आहे. Networking द्वारे हे साध्य होते.
वरील दिलेल्या तीन भागांची मिळून एक Computer System बनते ज्यावर मोठमोठ्या कंपन्यांचा कारभार चालतो. ह्या Computer System देखील दोन भागात विभागल्या जाऊ शकतात. Mainframe Computers आणि Open Systems. मी mainframe computers वर काम करतो.
कामाचे स्वरूप
१> आग विझवणे काम अर्थात Production Support
२> डागडुजी काम अर्थात Maintenance Work
३> सुधारणा काम अर्थात Development Work
१> आग विझवणे काम अर्थात Production Support
दैनंदिन चालणारी batch process सुरळीतपणे चालू ठेवणे. ती दिलेल्या विशिष्ट वेळात पूर्ण करणे ही production support वर काम करणाऱ्या समूहाची जबाबदारी असते. तसेच कोणत्याहि स्क्रीन मध्ये काही प्रश्न निर्माण झाल्यास तो ह्या समूहास सोडवावा लागतो.
२> डागडुजी काम अर्थात Maintenance Work
Computer program मध्ये छोट्या सुधारणा करणे आणि या सुधारणा अमलात आणणे हे ह्या समूहाचे काम असते.
३> बांधकाम काम अर्थात Development Work
कॉम्पुटर प्रोग्राम मधील भव्य रूपातील सुधारणाचे काम हा समूह करतो.
स्वतःचे IT Dept कि Outsourcing
या मोठ्या कंपन्या (ICICI Bank, American Express) पुढे एक प्रश्न असतो तो म्हणजे स्वतःचे IT Dept ठेवायचे कि Outsourcing करायचे? TCS, Infosys, HCL, Polaris वगैरे outsourcing contract स्वीकारणाऱ्या कंपन्यांची उदाहरणे होत.
Outsourcing Contract चे प्रकार
Outsourcing Contract हे fixed price किंवा Time & Material प्रकारचे असू शकते.
या पुढील भाग पुन्हा कधी तरी!
अनुप, दीपक, दर्शन, वैभव (बॉब) , अजय आणि IT Industry मध्ये काम करणाऱ्या मित्रांना विनंती आहे कि त्यांनी आपल्या प्रतिक्रिया मला कळवाव्यात आणि लेखातील त्रूटी भरून काढण्यास मदत करावी
(Disclaimer - या लेखातील माहिती पूर्णपणे माझ्या ज्ञान / अज्ञानावर अवलंबून आहे. माझे ज्ञान/अज्ञान अचूक असेल याची मी हमी देणार नाही!)
Monday, April 26, 2010
जिव्हाळ्याचे बेट
आत्महत्या आणि मानसोपचारतज्ञ याविषयी आज बोलूया. कोणीही आत्महत्येसारखी टोकाची भूमिका अचानक घेत नाही. सुरुवात ही सदैव नैराश्येने होते.
आपण आत्महत्येच्या कारणांचे विविध प्रकार बघूया
१. क्षणिक संताप - अति सवेन्दनशील अथवा अति तापट व्यक्ती क्षणिक संतापाच्या भरात ही कृती करू शकतात. परंतु या व्यक्तीदेखील आपल्या आधीच्या वागण्यातून हे संदेश देत असतात.
क्षणिक रागात अति सवेन्दनशील व्यक्ती ह्या फक्त स्वतःला संपवितात तर अति तापट व्यक्ती या स्वतःबरोबर क्षणिक रागाच्या कारणाला देखील संपवितात. अशा व्यक्ती ओळखणे आणि त्यांच्याभोवातालची परिस्थिती स्फोटक होऊ न देणे ही त्यांच्या नातेवाईकांची आणि मित्रपरिवाराची जबाबदारी आहे.
२. दीर्घकालीन कारणे
अ> आजार
ब> आर्थिक समस्या
क> घरातील, कार्यालयातील अथवा सार्वजनिक जीवनात होणारा छळ
ड> एक दुजे के लिये
यातील कारण ड हे सर्वसामान्य जनतेच्या पलीकडचे आहे! आपण प्रकार २ मधील बाकी सर्व कारणांचा उहापोह करूया.
प्रत्यक्ष दुःखापेक्षा त्याचा विचार हा अधिक क्लेशदायी असतो. मानसोपचार तज्ञ आपली दुखी परिस्थिती तर बदलू शकत नाही, तो आपल्याला या दुखी विचारांवर नियंत्रण मिळविण्यास शिकवतो.
मनाचे विकार आणि शरीराचे विकार याची तुलना होऊ शकते. शरीरात विषारी द्रव्य जमा झाली कि आपणास शारीरिक विकार होतात. हीच द्रव्य जर वेळच्या वेळी बाहेर फेकली गेली तर व्यक्ती निरोगी राहते. हेच आपल्या मनाचे आहे. आपल्या मनातील वैफल्य, नैराश्य हे नियमित पणे आपण दुसर्यांबरोबर चर्चिली तर त्यांची तीव्रता कमी होते. माझे तर असे मत आहे कि जगात सर्व सुखी असा कोणीही नाही, प्रत्येकास काहीना काही दुःख आहे. मी एकटाच दुःखी नाही, माझ्याबरोबर बाकीचेही आहेत हे एकदा जाणवले कि त्या दुखाची तीव्रता कमी होते. आता आपल्या सुख दुःखाची चर्चा करण्यासाठी सर्वात सोपा उपाय म्हणजे जिव्हाळ्याची बेटे निर्माण करणे. आपला मित्रपरिवार हे जिव्हाळ्याचे बेट होऊ शकते. आपल्या परिवाराशी सुसंवाद साधून आपण हेच साधू शकतो.
मानसोपचार तज्ञ हा शेवटचा उपाय आहे. त्याआधी सुद्धा उपाय आहेत आणि ते आपल्याच आजूबाजूला सहजपणे उपलब्ध आहेत. गरज आहे ती डोळे उघडे ठेवून बघण्याची आणि आजू बाजूला आपणच उभारलेल्या भिंती पाडण्याची!
आपण आत्महत्येच्या कारणांचे विविध प्रकार बघूया
१. क्षणिक संताप - अति सवेन्दनशील अथवा अति तापट व्यक्ती क्षणिक संतापाच्या भरात ही कृती करू शकतात. परंतु या व्यक्तीदेखील आपल्या आधीच्या वागण्यातून हे संदेश देत असतात.
क्षणिक रागात अति सवेन्दनशील व्यक्ती ह्या फक्त स्वतःला संपवितात तर अति तापट व्यक्ती या स्वतःबरोबर क्षणिक रागाच्या कारणाला देखील संपवितात. अशा व्यक्ती ओळखणे आणि त्यांच्याभोवातालची परिस्थिती स्फोटक होऊ न देणे ही त्यांच्या नातेवाईकांची आणि मित्रपरिवाराची जबाबदारी आहे.
२. दीर्घकालीन कारणे
अ> आजार
ब> आर्थिक समस्या
क> घरातील, कार्यालयातील अथवा सार्वजनिक जीवनात होणारा छळ
ड> एक दुजे के लिये
यातील कारण ड हे सर्वसामान्य जनतेच्या पलीकडचे आहे! आपण प्रकार २ मधील बाकी सर्व कारणांचा उहापोह करूया.
प्रत्यक्ष दुःखापेक्षा त्याचा विचार हा अधिक क्लेशदायी असतो. मानसोपचार तज्ञ आपली दुखी परिस्थिती तर बदलू शकत नाही, तो आपल्याला या दुखी विचारांवर नियंत्रण मिळविण्यास शिकवतो.
मनाचे विकार आणि शरीराचे विकार याची तुलना होऊ शकते. शरीरात विषारी द्रव्य जमा झाली कि आपणास शारीरिक विकार होतात. हीच द्रव्य जर वेळच्या वेळी बाहेर फेकली गेली तर व्यक्ती निरोगी राहते. हेच आपल्या मनाचे आहे. आपल्या मनातील वैफल्य, नैराश्य हे नियमित पणे आपण दुसर्यांबरोबर चर्चिली तर त्यांची तीव्रता कमी होते. माझे तर असे मत आहे कि जगात सर्व सुखी असा कोणीही नाही, प्रत्येकास काहीना काही दुःख आहे. मी एकटाच दुःखी नाही, माझ्याबरोबर बाकीचेही आहेत हे एकदा जाणवले कि त्या दुखाची तीव्रता कमी होते. आता आपल्या सुख दुःखाची चर्चा करण्यासाठी सर्वात सोपा उपाय म्हणजे जिव्हाळ्याची बेटे निर्माण करणे. आपला मित्रपरिवार हे जिव्हाळ्याचे बेट होऊ शकते. आपल्या परिवाराशी सुसंवाद साधून आपण हेच साधू शकतो.
मानसोपचार तज्ञ हा शेवटचा उपाय आहे. त्याआधी सुद्धा उपाय आहेत आणि ते आपल्याच आजूबाजूला सहजपणे उपलब्ध आहेत. गरज आहे ती डोळे उघडे ठेवून बघण्याची आणि आजू बाजूला आपणच उभारलेल्या भिंती पाडण्याची!
Sunday, April 25, 2010
काही स्वप्नं
आपल्याला पडणारी स्वप्नं अर्थपूर्ण असतात असा माझा समज आहे. काही स्वप्नं ही परत परत पडतात. असेच एक स्वप्न परीक्षेचे जे मला वारंवार पडते. परीक्षा १-२ दिवसावर आली आहे आणि माझा अजिबात अभ्यास झाला नाही असे ते स्वप्न. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे ज्या विषयाचा अभ्यास झाला नाही तो विषय म्हणजे मराठीच असतो आणि स्थिती अशी असते कि मराठीचे पुस्तकही मी उघडून बघितले नसते. स्वप्नं प्रतीकात्मक असतात असे समजले तर हे वारंवार पडणारे स्वप्नं माझ्या मनातील कोणत्यातरी भीतीचे रूप आहे. आयुष्यात एखाद्या परिस्थितीला तयारीशिवाय तोंड देण्याची माझी तयारी नसते, हे स्वप्नं कदाचित त्याचे प्रतिक असेल. पण मग मराठीच विषय का? कालखंड मात्र दहावी, बारावी, अभियांत्रिकी असा कोणताही असतो. किंवा परीक्षेची भीती अजूनही कायम असल्याचे हे लक्षण आहे आणि बाकी काही नाही.
तुम्हास याविषयी काय वाटते ते लिहा. अनघाने जो आत्महत्येविषयी लेख लिहिला त्याविषयी माझी मते पुढील ब्लोग वर!
तुम्हास याविषयी काय वाटते ते लिहा. अनघाने जो आत्महत्येविषयी लेख लिहिला त्याविषयी माझी मते पुढील ब्लोग वर!
Saturday, April 24, 2010
जगू आनंदाने
जगू आनंदाने
२६ जानेवारीला आपल्या १९८८ च्या ब्याच च स्नेहसंमेलन झालं आणि दरवर्षी एकत्र जमण्यासाठी हि तारीख नक्कीही झाली. पण हे काय वर्षातून फक्त एकदाच भेटायचं? पण त्यासाठीच तर आपल्या ब्याच च्या मुलांनी (?) आपल्याला अधून मधून एकत्र आणण्यासाठी हा स्कूल ब्लॉग तयार केला. आदित्य नेहमी लिहितो . मीही खूप दिवसांपासून लिहूया अस ठरवत होते. पण मुलीची परीक्षा, काम ह्या मूळे राहून जायचं . खरच किती escuses घेत असतो आपण हे जाणवल आणि लिहायला घेतलं.
स्नेहसंमेलनाला लहान मुलांमधील ताण-तणाव यावर दोन शब्द बोलले. चार दिवसांपूर्वी पेपरात एक बातमी वाचली. ठाण्यातील IPH (Institute of Psychological Health) मध्ये counciler च काम करणार्र्या कविताने केलेल्या आत्महत्येविषयी. वाचून मन उद्विग्न झाल . शेवटी ताण-तणाव कोणालाच चुकले नाहीत हेच खर. अगदी दुसर्याना मार्गदर्शन करणाया सल्लागारांना सुद्धा. पण त्यावर जीव देण हा पर्याय असू शकतो ? मला नाही पटत. थोडसं बोट भाजलं तरी आपण हात चटकन मागे घेतो. मग मनाची अशी कोणती अवस्था असते जी आपल्याला जीव द्यायला भाग पाडते. एवढ टोकच frustration असताना त्यावर वेळीच औषधोपचार का केला जात नाही. याच एक कारण हे असू शकत कि मानसोपचारतज्ञाकडे फक्त वेडी माणस जातात हि लोकांची असलेली मानसिकता . जर Heart truble असेल तर लोक डॉक्टरांकडे जातात .पण मानसिक तणावासाठी लोक डॉक्टरांकडे जाण टाळतात . अशा extreme तणावासाठी औषधोपचार घ्यायला डॉक्टरांकडे जरूर जाव मनात इच्छा बाळगूनच कि ह्या तणावातून लवकर बाहेर पडेन आणि फारसं औषधांवर अवलंबून न राहता चांगल आयुष्य जगेन. शेवटी आपण किती मोठ आयुष्य जगतो त्यापेक्षा आपण ते किती चांगल आणि आनंदाने जगतो याला मी फार महत्व देते .हे सर्व झालं मोठ्या समस्यांविषयी. पण काही जणांना अडचणींचा फार बाऊ करायची सवयच असते. ते सतत अडचणीचा पाढाच वाचत असतात. छोट्या-छोट्या प्रश्नांनी गांजलेले असतात. त्यांना सांगावस वाटत छोट्या गोष्टीच काय टेन्शन घ्यायचं. देव आहेन आपली काळजी घायला. एक चांगली श्रद्धा मनाशी बाळगावी. Three ideats चित्रपटात आमीर खान ने all is well हा सांगितलेला मंत्र कित्ती छान आहे
tenstion free आयुष्य जगायला.
२६ जानेवारीला आपल्या १९८८ च्या ब्याच च स्नेहसंमेलन झालं आणि दरवर्षी एकत्र जमण्यासाठी हि तारीख नक्कीही झाली. पण हे काय वर्षातून फक्त एकदाच भेटायचं? पण त्यासाठीच तर आपल्या ब्याच च्या मुलांनी (?) आपल्याला अधून मधून एकत्र आणण्यासाठी हा स्कूल ब्लॉग तयार केला. आदित्य नेहमी लिहितो . मीही खूप दिवसांपासून लिहूया अस ठरवत होते. पण मुलीची परीक्षा, काम ह्या मूळे राहून जायचं . खरच किती escuses घेत असतो आपण हे जाणवल आणि लिहायला घेतलं.
स्नेहसंमेलनाला लहान मुलांमधील ताण-तणाव यावर दोन शब्द बोलले. चार दिवसांपूर्वी पेपरात एक बातमी वाचली. ठाण्यातील IPH (Institute of Psychological Health) मध्ये counciler च काम करणार्र्या कविताने केलेल्या आत्महत्येविषयी. वाचून मन उद्विग्न झाल . शेवटी ताण-तणाव कोणालाच चुकले नाहीत हेच खर. अगदी दुसर्याना मार्गदर्शन करणाया सल्लागारांना सुद्धा. पण त्यावर जीव देण हा पर्याय असू शकतो ? मला नाही पटत. थोडसं बोट भाजलं तरी आपण हात चटकन मागे घेतो. मग मनाची अशी कोणती अवस्था असते जी आपल्याला जीव द्यायला भाग पाडते. एवढ टोकच frustration असताना त्यावर वेळीच औषधोपचार का केला जात नाही. याच एक कारण हे असू शकत कि मानसोपचारतज्ञाकडे फक्त वेडी माणस जातात हि लोकांची असलेली मानसिकता . जर Heart truble असेल तर लोक डॉक्टरांकडे जातात .पण मानसिक तणावासाठी लोक डॉक्टरांकडे जाण टाळतात . अशा extreme तणावासाठी औषधोपचार घ्यायला डॉक्टरांकडे जरूर जाव मनात इच्छा बाळगूनच कि ह्या तणावातून लवकर बाहेर पडेन आणि फारसं औषधांवर अवलंबून न राहता चांगल आयुष्य जगेन. शेवटी आपण किती मोठ आयुष्य जगतो त्यापेक्षा आपण ते किती चांगल आणि आनंदाने जगतो याला मी फार महत्व देते .हे सर्व झालं मोठ्या समस्यांविषयी. पण काही जणांना अडचणींचा फार बाऊ करायची सवयच असते. ते सतत अडचणीचा पाढाच वाचत असतात. छोट्या-छोट्या प्रश्नांनी गांजलेले असतात. त्यांना सांगावस वाटत छोट्या गोष्टीच काय टेन्शन घ्यायचं. देव आहेन आपली काळजी घायला. एक चांगली श्रद्धा मनाशी बाळगावी. Three ideats चित्रपटात आमीर खान ने all is well हा सांगितलेला मंत्र कित्ती छान आहे
tenstion free आयुष्य जगायला.
Wednesday, April 21, 2010
क्षण स्थिरावण्याचा
आयुष्यात बदलाचे क्षण सतत येत राहतात. लग्न, नवीन नोकरी, परदेशगमन, स्वदेश आगमन, नवीन शहरात स्थायिक होणे, शाळा बदल अशा प्रसंगाला आपण सामोरे जातो. नवीन परिस्थितीत स्थिरावताना सुरुवातीचा काही काळ आपण मनाने मात्र आधीच्या स्थितीत गुंतलेले असतो.
उदाहरण घ्यायचे झाले तर परदेशातून परत आल्यावर देशातील कार्यालयात सुरुवातीचा काळ! परदेशातून परत आल्यावर प्रत्येकजण हा काही काळ स्वतःला परदेशीच समाजात असतो. आता हा काळ काहीजणांच्या बाबतीत विमानतळावरून बाहेर पडल्यावर टक्सीवाल्याबरोबर झालेल्या संभाषण बरोबर संपतो, तर काहीना यासाठी बरेच महिने जावे लागतात. कार्यालयात सुद्धा सुरुवातीला काहीजणांना थोडा भाव खाण्याची इच्छा असते तर बाकीच्या मात्र या परत आलेल्याची खेचण्याची सुप्त इच्छा असते. ही अदृश्य दरी कालांतराने मिटते. काही प्रसंग मात्र ही दरी लवकर मिटवण्यासाठी मदत करतात. उदाहरण द्यायचे झाले तर एखादा मोठा प्रश्न निर्माण होतो आणि रात्रभर थांबून सर्वाना एकत्रपणे हा प्रश्न सोडवावा लागतो. किंवा एखाद्या पार्टी मध्ये सर्वजण मिळून सहभागी होतात आणि मनाने एकत्र येतात. हे झाले एक उदाहरण!
मुद्दा हा आहे कि प्रत्येक बदलात असे स्थिरावण्याचे क्षण येत असतात, कौशल्य यात आहे की हे क्षण ओळखता आले पाहिजेत आणि पकडता आले पाहिजेत. मागील काळ रम्य होता यात प्रश्नच नाही परंतु नवीन काळ किती रम्य बनवू शकतो हे आपल्या हाती आहे. गरज आहे ती हे क्षण पकडण्याची.
उदाहरण घ्यायचे झाले तर परदेशातून परत आल्यावर देशातील कार्यालयात सुरुवातीचा काळ! परदेशातून परत आल्यावर प्रत्येकजण हा काही काळ स्वतःला परदेशीच समाजात असतो. आता हा काळ काहीजणांच्या बाबतीत विमानतळावरून बाहेर पडल्यावर टक्सीवाल्याबरोबर झालेल्या संभाषण बरोबर संपतो, तर काहीना यासाठी बरेच महिने जावे लागतात. कार्यालयात सुद्धा सुरुवातीला काहीजणांना थोडा भाव खाण्याची इच्छा असते तर बाकीच्या मात्र या परत आलेल्याची खेचण्याची सुप्त इच्छा असते. ही अदृश्य दरी कालांतराने मिटते. काही प्रसंग मात्र ही दरी लवकर मिटवण्यासाठी मदत करतात. उदाहरण द्यायचे झाले तर एखादा मोठा प्रश्न निर्माण होतो आणि रात्रभर थांबून सर्वाना एकत्रपणे हा प्रश्न सोडवावा लागतो. किंवा एखाद्या पार्टी मध्ये सर्वजण मिळून सहभागी होतात आणि मनाने एकत्र येतात. हे झाले एक उदाहरण!
मुद्दा हा आहे कि प्रत्येक बदलात असे स्थिरावण्याचे क्षण येत असतात, कौशल्य यात आहे की हे क्षण ओळखता आले पाहिजेत आणि पकडता आले पाहिजेत. मागील काळ रम्य होता यात प्रश्नच नाही परंतु नवीन काळ किती रम्य बनवू शकतो हे आपल्या हाती आहे. गरज आहे ती हे क्षण पकडण्याची.
Sunday, April 18, 2010
क्लिष्टता शालेय जीवनातील आणि आयुष्यातील!
बालपणी कसे सर्व काही सोपे असायचे. आता बालपणही सोपे राहिले नाही ही दुसरी गोष्ट. पण मी आपल्या वेळच्या बालपणाविषयी म्हणतोय. गणितात दोन आकड्यांची बेरीज - वजाबाकी, मातृभाषेतून इतिहास, भूगोल, विज्ञान!
जसजसे आपण मोठे होत गेलो तसे अभ्यास, जीवन अधिकाधिक क्लिष्ट होत गेले. आता क्लिष्टपणा म्हणजे काय याचा उहापोह करण्याचा प्रयत्न आज मी करतो आहे. कोणतीही गोष्ट क्लिष्ट असते म्हणजे काय? माझे मत असे आहे की कोणतीही क्लिष्ट गोष्ट ही अनेक सोप्या गोष्टीची बनलेली असते. जर का तुम्ही या सर्व सोप्या गोष्टी वैयक्तिक पणे ओळखू शकलात आणि त्या विविध सोप्या गोष्टीतील अवलंबिता ओळखून लक्षात ठेवू शकलात तर तुम्ही ती क्लिष्ट गोष्ट साध्य केली असे आपण म्हणू शकतो. उदाहरण द्यायचे म्हटले तर ९ - १० मध्ये भूमिती मध्ये प्रमेय आणि त्याची सिद्धता. प्रमेय कितीही क्लिष्ट असो पण सिद्धतेमधील प्रत्येक पायरी ही वैयक्तिकपणे सोपी असते.
तर मग शैक्षणिक दृष्ट्या कोणत्याही क्लिष्ट गोष्टीवर प्रभुत्व मिळवण्यासाठी त्या गोष्टीतील विविध सोप्या गोष्टी वैयक्तिक पणे ओळखून त्यातील अवलंबिता ओळखणे आणि लक्षात ठेवणे असे विधान मी करतोय.
शैक्षणिक क्लिष्ट गोष्टीतील विविध सोप्या गोष्टी व त्यातील संबंध हे स्थिर असतात. ते एकदा लक्षात ठेवले की आयुष्यभर कायम उपयोगी पडतात. परंतु आयुष्यातील क्लिष्ट गोष्टी म्हणजेच कठीण प्रसंग मात्र इतके सोपे नसतात. ते आपल्यावर अनपेक्षितरीत्या चालून येतात आणि त्याला प्रतिसाद देण्यासाठी आपल्याकडे तुलनेने कमी वेळ असतो. अशा वेळी कामी येतो तो आपला अनुभव आणि दुसर्यांचा सल्ला (अर्थातच योग्य असेल तर!) आता आपला अनुभव आणि दुसर्याचा सल्ला यांना शालेय जीवनातील तुलना द्यायची झाली तर ती पाठ्यपुस्तकांची द्यावी लागेल. आपला अनुभव आणि दुसर्याचा सल्ला यात जीवनातील क्लिष्ट गोष्टीतील विविध सोप्या गोष्टी वैयक्तिक पणे ओळखून त्यातील अवलंबिता उपलब्ध केली असते.
मागे आपल्याच batch चे एक इ-मेल आले होते. त्यात अगदी हेच म्हटले होते
शालेय जीवनात गुरुजन आधी शिकवितात आणि मग आपली परीक्षा घेतात
पण आयुष्य मात्र आधी परीक्षा घेते आणि त्यातून आपण शिकतो
जसजसे आपण मोठे होत गेलो तसे अभ्यास, जीवन अधिकाधिक क्लिष्ट होत गेले. आता क्लिष्टपणा म्हणजे काय याचा उहापोह करण्याचा प्रयत्न आज मी करतो आहे. कोणतीही गोष्ट क्लिष्ट असते म्हणजे काय? माझे मत असे आहे की कोणतीही क्लिष्ट गोष्ट ही अनेक सोप्या गोष्टीची बनलेली असते. जर का तुम्ही या सर्व सोप्या गोष्टी वैयक्तिक पणे ओळखू शकलात आणि त्या विविध सोप्या गोष्टीतील अवलंबिता ओळखून लक्षात ठेवू शकलात तर तुम्ही ती क्लिष्ट गोष्ट साध्य केली असे आपण म्हणू शकतो. उदाहरण द्यायचे म्हटले तर ९ - १० मध्ये भूमिती मध्ये प्रमेय आणि त्याची सिद्धता. प्रमेय कितीही क्लिष्ट असो पण सिद्धतेमधील प्रत्येक पायरी ही वैयक्तिकपणे सोपी असते.
तर मग शैक्षणिक दृष्ट्या कोणत्याही क्लिष्ट गोष्टीवर प्रभुत्व मिळवण्यासाठी त्या गोष्टीतील विविध सोप्या गोष्टी वैयक्तिक पणे ओळखून त्यातील अवलंबिता ओळखणे आणि लक्षात ठेवणे असे विधान मी करतोय.
शैक्षणिक क्लिष्ट गोष्टीतील विविध सोप्या गोष्टी व त्यातील संबंध हे स्थिर असतात. ते एकदा लक्षात ठेवले की आयुष्यभर कायम उपयोगी पडतात. परंतु आयुष्यातील क्लिष्ट गोष्टी म्हणजेच कठीण प्रसंग मात्र इतके सोपे नसतात. ते आपल्यावर अनपेक्षितरीत्या चालून येतात आणि त्याला प्रतिसाद देण्यासाठी आपल्याकडे तुलनेने कमी वेळ असतो. अशा वेळी कामी येतो तो आपला अनुभव आणि दुसर्यांचा सल्ला (अर्थातच योग्य असेल तर!) आता आपला अनुभव आणि दुसर्याचा सल्ला यांना शालेय जीवनातील तुलना द्यायची झाली तर ती पाठ्यपुस्तकांची द्यावी लागेल. आपला अनुभव आणि दुसर्याचा सल्ला यात जीवनातील क्लिष्ट गोष्टीतील विविध सोप्या गोष्टी वैयक्तिक पणे ओळखून त्यातील अवलंबिता उपलब्ध केली असते.
मागे आपल्याच batch चे एक इ-मेल आले होते. त्यात अगदी हेच म्हटले होते
शालेय जीवनात गुरुजन आधी शिकवितात आणि मग आपली परीक्षा घेतात
पण आयुष्य मात्र आधी परीक्षा घेते आणि त्यातून आपण शिकतो
Monday, April 12, 2010
काही मजेशीर प्रसंग भाग १
बरेच दिवस गंभीर विषयावर लिहिल्यावर आज थोडा वेगळा विषय घेवूया असे म्हणतोय. विषय आहे माझ्या इंग्लंडच्या वास्तव्यातील काही गमतीदार प्रसंग. मी २००० साली इंग्लंडला गेलो. माझा हा पहिला परदेश प्रवास. परदेश वास्तव्याचे नाविन्य आणि त्याबरोबर तेथील कार्यालयातील कामाचा नवीन अनुभव यामुळे मी मजेत होतो.
१> मी इंग्लंडला गेलो ते मे महिन्यात. सूर्यास्त त्यावेळी ८:३० च्या सुमारास व्हायचा. पहिल्या आठवड्यातील दुसरा / तिसरा दिवस असेल. ऑफिस मधून आम्ही हॉटेलवर ५:३० च्या सुमारास परतायचो. अजूनही माझी झोपेची वेळ स्थानिक वेळेशी जुळली नव्हती. त्यामुळे हॉटेल रूमवर आल्या आल्या मी झोपी गेलो. साधारणता ७:०० च्या सुमारास माझे मित्र मला फोन करून आम्ही मग जेवण्यास जाणार होतो. काही वेळाने डोळ्यावर आलेल्या सूर्य किरणांमुळे माझी झोप उडाली. घड्याळात बघितले तर ८ वाजले होते. जेट lag मुळे दिशा, वेळ याचे भान नसलेला मी असा समज करून बसलो की हे दुसरया दिवशीचे सकाळचे ८ वाजले आहेत. संतापाच्या भरात मी मित्राला फोन लावून त्याच्या ३६ पिढ्यांचा उद्धार करण्यास सुरवात केली. त्यानेही थोडा वेळ माझा राग तसाच राहून देत मला अजून भडकावले. नंतर बरेच दिवस माझ्या मित्रांना ही गोष्ट मला त्रास देण्यास पुरेशी झाली.
२> हॉटेलचे नाव होते 'Premier Lodge ' . या हॉटेलचा फायर अलार्म बरेच वेळा वाजायचा. नंतर आम्हाला त्याची सवय झाली आणि आम्ही खोलीबाहेर येणे सोडून दिले. परंतु पहिल्या वेळी मात्र माझ्यावर मजेशीर प्रसंग ओढवला. अलार्म झाला ती वेळ होती पहाटे २:३० वाजताची. खोलीत heater असल्याने टी-shirt आणि shorts मध्ये झोपलेला मी अलार्मच्या आवाजाने उठलो आणि तसाच रूमची चावी घेवून खाली उतरलो. मे महिना असला म्हणून काय झाले हा मे महिना इंग्लंडचा होता. बाहेरील तापमान बहुदा ४ - ५ degree सेल्शिअस असावे. पहिल्या दोन तीन मिनिटातच माझी जी थंडीने दात खीळ बसली ती पुढील अर्धा तास फायर अलार्म वाजेपर्यंत कायम राहिली. या अनुभवानंतर मात्र मी फायर अलार्म ऐकून रूम बाहेर येणे सोडून दिले.
३> या हॉटेलमध्ये सिंटेल या कंपनीचे आम्ही सुमारे ४० कर्मचारी एकत्र राहत असू. दर शुक्रवारी आम्हाला हॉटेलच्या बुकिंगचे नुतनीकरण करावे लागत असे. कधी कधी वीकेंडच्या नादात काहीजण हे नुतनीकरण करण्यास विसरून जात. आणि हॉटेलचे कर्मचारीदेखील परत आम्हाला न विचारता ती खोली दुसर्यास देवून टाकत. असेच एकदा माझा मित्र नुतनीकरण करण्यास विसरला. शनिवारी आम्ही दिवसभर भटकत बसलो. संध्याकाळी तो त्याच्या खोलीत शिरताच त्याला खोलीत दोन आंग्ल युवती बसलेल्या दिसल्या. त्यानंतरचा गोंधळ निस्तरताना बरीच धमाल आली.
या हॉटेलच्या खोल्यांची दारे swipe कार्डने उघडत आणि कडी नावाचा प्रकार अस्तित्वात नव्हता. एके दिवशी रात्री मी झोपण्याचा प्रयत्न करत असताना दाराशी खुडबुड एकू आली. की होल मधून मी बघितले तर एक मद्यपी ही खोली आपलीच समजून त्याचे कार्ड swipe करण्याचा प्रयत्न करीत होता. मी रिसेप्शनला फोन करण्याचा प्रयत्न केला तर तिथे कोणी उपलब्ध नव्हते. शेवटी माझी गाडी 'भीमरूपी महारुद्रा' वर आली. सुदैवाने काही वेळाने त्या मद्यपीने आपले प्रयत्न सोडून दिले आणि मी सुटकेचा निश्वास टाकला.
४> ऑफिसमध्ये मी आणि श्रीकांत Development Centre मध्ये काम करीत असू. या ग्रुपमध्ये बाकीचे सर्व लोक इंग्लिश होते. श्रीकांत त्यांना आपल्या पाककौशाल्याविषयी बढाया मारीत असे. एके दिवशी डॉमनिक नावाच्या आमच्या सह-कर्मचाऱ्याने श्रीकांतला त्याच्या घरी येवून सर्वांसाठी स्वयंपाक करण्याचे खुले आव्हान दिले. आम्ही सर्व मिळून १२ जण होतो. श्रीकांतने ते आव्हान स्वीकारले. ही गोष्ट होती शुक्रवारची. संध्याकाळी हॉटेलच्या खोलीवर परत येताच श्रीकांतने सर्व कंपूला मदतीसाठी पाचारण केले. चिकन, कोलंबी, बटाटा आमटी असा बेत ठरला. रात्रीच सर्वांनी मिळून चिकनला मसाला लावून ठेवला. दुसर्या दिवशी सकाळी १० वाजता आम्ही टक्सी करून हा सर्व कच्चा माल घेवून डॉमनिकच्या घरी पोहोचलो. डॉमनिकचे तीन मजली भव्य घर होते. मागच्या बाजूला प्रशस्त मोकळी जागा होती. श्रीकांतने तिथे पोहोचताच स्वयंपाकघराचा ताबा घेतला आणि तीन पदार्थ एकदम शिजवायला घेतले. एका इंग्लिश घरात एका वेळी तीन तीन भारतीय पदार्थांचा घमघमाट पसरविण्याचे श्रेय निर्विवाद्पने श्रीकांतला जाते. माझे पाककौशल्य लक्ष्यात घेता माझ्यावर भात शिजवण्याची जबाबदारी देण्यात आली. जिमी नावाच्या सहकाऱ्याने पापड भाजण्याचे काम केले. साधारणपणे २ वाजता सर्व जेवण तयार झाले. भातही उत्तम शिजला. एका इंग्लिश घरात उत्तम भात शिजवण्याचा पराक्रम माझ्या नावावर नोंदला गेला. जेवण एकदम स्वादिष्ट झाले होते. डॉमनिकच्या पत्नीने आणि दोन्ही मुलांनी सुद्धा जेवणाचा आस्वाद घेतला. मागील बाजूला असणाऱ्या बागेत हा जेवणाचा कार्यक्रम ४ वाजेपर्यंत रंगला. डॉमनिकच्या पत्नीने आधीच एक अट घातली होती. घरातील सर्व पसारा निघताना आवरून ठेवण्याची. त्या आश्वासनाला जागून आम्ही सर्वांनी पसारा आटोपला. राहिलेले चिकन, कोलंबी हॉटेलवरील भुकेलेल्या सहकार्यांना घेवून जाण्याची आमची जबर इच्छा डॉमनिकच्या बायकोने हाणून पडली. मुलांना हे पदार्थ खूप आवडले आहेत ते मी ठेवून घेते असे सांगून ती मोकळी झाली. पुढील कित्येक दिवस या जेवणाच्या आठवणी आम्ही CONFERENCE रुममध्ये चर्चिल्या.
१> मी इंग्लंडला गेलो ते मे महिन्यात. सूर्यास्त त्यावेळी ८:३० च्या सुमारास व्हायचा. पहिल्या आठवड्यातील दुसरा / तिसरा दिवस असेल. ऑफिस मधून आम्ही हॉटेलवर ५:३० च्या सुमारास परतायचो. अजूनही माझी झोपेची वेळ स्थानिक वेळेशी जुळली नव्हती. त्यामुळे हॉटेल रूमवर आल्या आल्या मी झोपी गेलो. साधारणता ७:०० च्या सुमारास माझे मित्र मला फोन करून आम्ही मग जेवण्यास जाणार होतो. काही वेळाने डोळ्यावर आलेल्या सूर्य किरणांमुळे माझी झोप उडाली. घड्याळात बघितले तर ८ वाजले होते. जेट lag मुळे दिशा, वेळ याचे भान नसलेला मी असा समज करून बसलो की हे दुसरया दिवशीचे सकाळचे ८ वाजले आहेत. संतापाच्या भरात मी मित्राला फोन लावून त्याच्या ३६ पिढ्यांचा उद्धार करण्यास सुरवात केली. त्यानेही थोडा वेळ माझा राग तसाच राहून देत मला अजून भडकावले. नंतर बरेच दिवस माझ्या मित्रांना ही गोष्ट मला त्रास देण्यास पुरेशी झाली.
२> हॉटेलचे नाव होते 'Premier Lodge ' . या हॉटेलचा फायर अलार्म बरेच वेळा वाजायचा. नंतर आम्हाला त्याची सवय झाली आणि आम्ही खोलीबाहेर येणे सोडून दिले. परंतु पहिल्या वेळी मात्र माझ्यावर मजेशीर प्रसंग ओढवला. अलार्म झाला ती वेळ होती पहाटे २:३० वाजताची. खोलीत heater असल्याने टी-shirt आणि shorts मध्ये झोपलेला मी अलार्मच्या आवाजाने उठलो आणि तसाच रूमची चावी घेवून खाली उतरलो. मे महिना असला म्हणून काय झाले हा मे महिना इंग्लंडचा होता. बाहेरील तापमान बहुदा ४ - ५ degree सेल्शिअस असावे. पहिल्या दोन तीन मिनिटातच माझी जी थंडीने दात खीळ बसली ती पुढील अर्धा तास फायर अलार्म वाजेपर्यंत कायम राहिली. या अनुभवानंतर मात्र मी फायर अलार्म ऐकून रूम बाहेर येणे सोडून दिले.
३> या हॉटेलमध्ये सिंटेल या कंपनीचे आम्ही सुमारे ४० कर्मचारी एकत्र राहत असू. दर शुक्रवारी आम्हाला हॉटेलच्या बुकिंगचे नुतनीकरण करावे लागत असे. कधी कधी वीकेंडच्या नादात काहीजण हे नुतनीकरण करण्यास विसरून जात. आणि हॉटेलचे कर्मचारीदेखील परत आम्हाला न विचारता ती खोली दुसर्यास देवून टाकत. असेच एकदा माझा मित्र नुतनीकरण करण्यास विसरला. शनिवारी आम्ही दिवसभर भटकत बसलो. संध्याकाळी तो त्याच्या खोलीत शिरताच त्याला खोलीत दोन आंग्ल युवती बसलेल्या दिसल्या. त्यानंतरचा गोंधळ निस्तरताना बरीच धमाल आली.
या हॉटेलच्या खोल्यांची दारे swipe कार्डने उघडत आणि कडी नावाचा प्रकार अस्तित्वात नव्हता. एके दिवशी रात्री मी झोपण्याचा प्रयत्न करत असताना दाराशी खुडबुड एकू आली. की होल मधून मी बघितले तर एक मद्यपी ही खोली आपलीच समजून त्याचे कार्ड swipe करण्याचा प्रयत्न करीत होता. मी रिसेप्शनला फोन करण्याचा प्रयत्न केला तर तिथे कोणी उपलब्ध नव्हते. शेवटी माझी गाडी 'भीमरूपी महारुद्रा' वर आली. सुदैवाने काही वेळाने त्या मद्यपीने आपले प्रयत्न सोडून दिले आणि मी सुटकेचा निश्वास टाकला.
४> ऑफिसमध्ये मी आणि श्रीकांत Development Centre मध्ये काम करीत असू. या ग्रुपमध्ये बाकीचे सर्व लोक इंग्लिश होते. श्रीकांत त्यांना आपल्या पाककौशाल्याविषयी बढाया मारीत असे. एके दिवशी डॉमनिक नावाच्या आमच्या सह-कर्मचाऱ्याने श्रीकांतला त्याच्या घरी येवून सर्वांसाठी स्वयंपाक करण्याचे खुले आव्हान दिले. आम्ही सर्व मिळून १२ जण होतो. श्रीकांतने ते आव्हान स्वीकारले. ही गोष्ट होती शुक्रवारची. संध्याकाळी हॉटेलच्या खोलीवर परत येताच श्रीकांतने सर्व कंपूला मदतीसाठी पाचारण केले. चिकन, कोलंबी, बटाटा आमटी असा बेत ठरला. रात्रीच सर्वांनी मिळून चिकनला मसाला लावून ठेवला. दुसर्या दिवशी सकाळी १० वाजता आम्ही टक्सी करून हा सर्व कच्चा माल घेवून डॉमनिकच्या घरी पोहोचलो. डॉमनिकचे तीन मजली भव्य घर होते. मागच्या बाजूला प्रशस्त मोकळी जागा होती. श्रीकांतने तिथे पोहोचताच स्वयंपाकघराचा ताबा घेतला आणि तीन पदार्थ एकदम शिजवायला घेतले. एका इंग्लिश घरात एका वेळी तीन तीन भारतीय पदार्थांचा घमघमाट पसरविण्याचे श्रेय निर्विवाद्पने श्रीकांतला जाते. माझे पाककौशल्य लक्ष्यात घेता माझ्यावर भात शिजवण्याची जबाबदारी देण्यात आली. जिमी नावाच्या सहकाऱ्याने पापड भाजण्याचे काम केले. साधारणपणे २ वाजता सर्व जेवण तयार झाले. भातही उत्तम शिजला. एका इंग्लिश घरात उत्तम भात शिजवण्याचा पराक्रम माझ्या नावावर नोंदला गेला. जेवण एकदम स्वादिष्ट झाले होते. डॉमनिकच्या पत्नीने आणि दोन्ही मुलांनी सुद्धा जेवणाचा आस्वाद घेतला. मागील बाजूला असणाऱ्या बागेत हा जेवणाचा कार्यक्रम ४ वाजेपर्यंत रंगला. डॉमनिकच्या पत्नीने आधीच एक अट घातली होती. घरातील सर्व पसारा निघताना आवरून ठेवण्याची. त्या आश्वासनाला जागून आम्ही सर्वांनी पसारा आटोपला. राहिलेले चिकन, कोलंबी हॉटेलवरील भुकेलेल्या सहकार्यांना घेवून जाण्याची आमची जबर इच्छा डॉमनिकच्या बायकोने हाणून पडली. मुलांना हे पदार्थ खूप आवडले आहेत ते मी ठेवून घेते असे सांगून ती मोकळी झाली. पुढील कित्येक दिवस या जेवणाच्या आठवणी आम्ही CONFERENCE रुममध्ये चर्चिल्या.
५> या DEVELOPMENT CENTER च्या TEAM बिल्डिंगच्या कार्यक्रमासाठी Goodwood येथील अश्वशर्यतीला जाण्याचे ठरले. त्या दिवशी सकाळी टीवीवर एका कार्यक्रमात या शर्यतीतील एका रेसमध्ये एक डार्क हॉर्स (छुपा रुस्तुम) असल्याचं सांगण्यात आले. ही बातमी मी ऑफिसमध्ये येवून सांगताच सर्वांनी मला वेड्यात काढले. श्रीकांतने मात्र माझ्यावर विश्वास ठेवून या घोड्यावर ५ पौंड लावले. हा खरोखरच डार्क हॉर्स असल्याने त्यावर बऱ्याच कमी लोकांनी पैसे लावले. आणि तो घोडा जिंकला. श्रीकांतला त्याच्या ५ पौंडाचे ५६ पौंड मिळाले. मी मात्र माझ्यावरच चिडलो. त्याचा राग म्हणून मी पुढील शर्यतीवर ५ पौंड लावले. तो घोडा हरला. अजून रागावून मी पुढील शर्यतीवर ५ पौंड लावले. तोही घोडा हरला. माझा तिळपापड झाला. मी त्यापुढील शर्यतीवर १० पौंड लावले. आणि तोही घोडा हरला! माझी सदसद्विवेकबुद्धी जागृत झाली आणि मी पुढील शर्यतीवर पैसे लावले नाहीत. थोड्या वेळाने श्रीकांत भेटला. तो ही जिंकलेले ५६ पौंड गमावून बसला होता. मी थोडा शांत झालो. ती संध्याकाळ आम्ही अरुण्डेल किल्ल्याजवळ अरुण्डेल नदीकाठी BARBEQUE चा आस्वाद घेण्यात घालवली. मी मात्र श्रावणी गुरुवार असल्याने बटाटे, गाजर यावरच समाधान मानले.
Sunday, April 11, 2010
जन्म मृत्यू आणि आत्मवृत्त
दहावीच्या वेळची गोष्ट! मी फडके सरांकडे शिकवणीसाठी जात असे. मराठी निबंधासाठी त्यांनी माझ्याकडून 'भग्न देवालयाचे आत्मवृत्त' हा एक उदाहरण म्हणून निबंध तयार करून घेतला होता. विचार असा होता की कोणताही आत्मवृत्ताचा निबंध आला की या निबंधांत योग्य ते बदल करून तो निबंध लिहायचा. योगायोगाची गोष्ट अशी की दहावीच्या परीक्षेत 'भग्न देवालयाचे आत्मवृत्त' हाच विषय निबंधासाठी आला. तयार केलेला निबंध जसाच्या तसा लिहायला मला मात्र कसेसेच वाटले. आज मला ही गोष्ट आठवायचे कारण मात्र दुसरेच आहे, आजच्या युगात आपण भग्न हा शब्द जवळ जवळ विसरून गेलो आहोत. आपण कोणत्याही वास्तूला भग्न होण्याची संधीच देत नाही. Redevelopment च्या नावाखाली आपले बांधकाम व्यावासायीकमित्र एखादी वास्तू थोडी जुनी झाली की तिच्या जागी नवीन वास्तू उभारून मोकळे होतात. कालाय तस्मे नमः ! मूळच्या वास्तूंचा आत्मा असेल काय आणि असल्यास त्याचे काय होत असेल याचा विचार करण्यास आपणास वेळ आहे कोठे?
आज मी विषयांतर करायच्या मूडमध्ये आहे. वास्तूच्या आत्म्याकडून मी आपले मृत्युनंतर काय होत असेल या विषयाकडे वळतोय. मला मृत्यू ही संकल्पना आवडत नाही. प्रत्येक माणूस हा एक मोठी गाथा आहे. इतक्या वर्षात प्रत्येकाला किती अनुभव येतात, माणूस किती अनुभवसमृद्ध बनतो आणि हे सारे काही एका क्षणात नाहीसे होणार, हा विचारच मला आवडत नाही . तरीपण आपण तार्कीकदृष्ट्या मृत्युनंतर आपले काय होत असेल या विषयीच्या पर्यायानच विचार karuya
सर्व काही संपते. १९४० साली आपण नव्हतो आणि २०८० साली आपण नसणार. या विचारानुसार आत्मा हा प्रकार अस्तित्वात नाही.
आपण हे एका मोठ्या आत्म्याचे (अनंत) भाग आहोत. या मोठ्या आत्म्याचा काही अंश प्रत्येक जीवात टाकला जातो आणि आपण आपल्या भूतलावरील वास्तव्यात या आत्म्याला घेवून वावरतो. मृत्युनंतर हा अंश परत मूळच्या मोठ्या आत्म्यात (अनंतात) विलीन होतो.या विचारानुसार पुर्नजन्म शक्य आहे. परंतु परत येताना मात्र आपणास आत्मा म्हणून अनंताचा कोणताही हिस्सा परत मिळू शकतो. आता हा हिस्सा मागच्या जन्मीच्या हिस्स्यापेक्षा वेगळा असण्याची शक्यताच जास्त असते. परंतु जर हा हिस्सा मागील जन्मापेक्षा वेगळा नसेल तर मग मात्र आपणास मागच्या जन्मातील काही भाग आठवू शकतो
पर्याय दोन पुढे नेवून, आपण किती वेळा या मृत्यू - जन्माच्या फेर्यात अडकणार आहोत हे मात्र कोण ठरवणार? आपणास मिळालेला अनंताचा भाग (आत्मा) आपण किती corrupt करतो यावर ते अवलंबून असणार. ही संकल्पना पाप पुण्याशी निगडीत झाली
प्रश्न आहे कि हे सर्व कोणी संरचीले? जो कोणी या विश्वाचा निर्माता आहे तो तरी सर्व जाणून आहे काय?
विषय मोठा गहन आहे. पुन्हा कधी तरी यावर लिहीन
आज मी विषयांतर करायच्या मूडमध्ये आहे. वास्तूच्या आत्म्याकडून मी आपले मृत्युनंतर काय होत असेल या विषयाकडे वळतोय. मला मृत्यू ही संकल्पना आवडत नाही. प्रत्येक माणूस हा एक मोठी गाथा आहे. इतक्या वर्षात प्रत्येकाला किती अनुभव येतात, माणूस किती अनुभवसमृद्ध बनतो आणि हे सारे काही एका क्षणात नाहीसे होणार, हा विचारच मला आवडत नाही . तरीपण आपण तार्कीकदृष्ट्या मृत्युनंतर आपले काय होत असेल या विषयीच्या पर्यायानच विचार karuya
सर्व काही संपते. १९४० साली आपण नव्हतो आणि २०८० साली आपण नसणार. या विचारानुसार आत्मा हा प्रकार अस्तित्वात नाही.
आपण हे एका मोठ्या आत्म्याचे (अनंत) भाग आहोत. या मोठ्या आत्म्याचा काही अंश प्रत्येक जीवात टाकला जातो आणि आपण आपल्या भूतलावरील वास्तव्यात या आत्म्याला घेवून वावरतो. मृत्युनंतर हा अंश परत मूळच्या मोठ्या आत्म्यात (अनंतात) विलीन होतो.या विचारानुसार पुर्नजन्म शक्य आहे. परंतु परत येताना मात्र आपणास आत्मा म्हणून अनंताचा कोणताही हिस्सा परत मिळू शकतो. आता हा हिस्सा मागच्या जन्मीच्या हिस्स्यापेक्षा वेगळा असण्याची शक्यताच जास्त असते. परंतु जर हा हिस्सा मागील जन्मापेक्षा वेगळा नसेल तर मग मात्र आपणास मागच्या जन्मातील काही भाग आठवू शकतो
पर्याय दोन पुढे नेवून, आपण किती वेळा या मृत्यू - जन्माच्या फेर्यात अडकणार आहोत हे मात्र कोण ठरवणार? आपणास मिळालेला अनंताचा भाग (आत्मा) आपण किती corrupt करतो यावर ते अवलंबून असणार. ही संकल्पना पाप पुण्याशी निगडीत झाली
प्रश्न आहे कि हे सर्व कोणी संरचीले? जो कोणी या विश्वाचा निर्माता आहे तो तरी सर्व जाणून आहे काय?
विषय मोठा गहन आहे. पुन्हा कधी तरी यावर लिहीन
Friday, April 9, 2010
बालपण आमचे आणि त्यांचे
माझे बरेचसे blog हे निराशावादाकडे झुकणारे असतात असे मला मधेच जाणवले. पण काय करणार उपाय नाही
तर मग आज बोलूया आपल्या बालपणाविषयी आणि आपल्या पुढच्या पिढीच्या बालपणाविषयी. आपले बालपण संस्मरणीय क्षणांनी भरलेले गेले. त्यासाठी कोणास काही विशेष प्रयत्न करावे लागले नाहीत. वातावरणच तसे होते. मराठी माध्यमाची कौटुंबिक वातावरणातील शाळा, गावातील ओळखणारे बहुतांशी लोक यामुळे अनोळखी लोकांशी येणारा कमीत कमी संबंध! क्रिकेट, पोहणे, आंबे पाडणे यात संपून जाणारया सुट्ट्या. बाल्यावास्थ्तेत असणारे दूरदर्शन यामुळे बराचसा काल हा जिवंत लोकांशी बोलण्या चालण्यात जायचा.
आजची बालमंडळी मात्र काहीशा वेगळ्या वातावरणात वाढत आहे. त्यांच्या पालकांचा म्हणजेच आपला जनसंपर्क बर्याच टक्क्यांनी कमी झाला आहे. नातेवाईकांचे येणे जाणे बरेच कमी झाले आहे. दूरदर्शन, संगणक यांनी त्यांचा बराच वेळ व्यापून टाकला आहे. नैसर्गिक माध्यमातून आलेले आनंदाचे क्षण त्यांच्यासाठी बरेच कमी झाले आहेत. त्यांचा आनंद Mcdonald , Pizza Hut , Tom & Jerry यांनी व्यापलेला आहे. आजच्या वातावरणाचा या बाल पिढीवर कसा परिणाम होत आहे, ते ज्या वेळी मोठे होतील त्यावेळी त्यांची भावनिक सक्षमता किती असणार याचा आपणास अजिबात अंदाज नाही.
यात आपली जबाबदारी काय? तर त्यांना नैसर्गिक आनंदाचे क्षण देणे. त्यांच्याशी खेळा, त्यांच्याबरोबर समुद्रकिनारी जाऊन वाळूचा किल्ला बांधा. त्यांना असे क्षण द्या जे त्यांना आयुष्यभर लक्षात राहतील. बंध बांधा संस्मरणीय क्षणाचे आणि बनवा त्यांना मानसिक दृष्ट्या सक्षम!
तर मग आज बोलूया आपल्या बालपणाविषयी आणि आपल्या पुढच्या पिढीच्या बालपणाविषयी. आपले बालपण संस्मरणीय क्षणांनी भरलेले गेले. त्यासाठी कोणास काही विशेष प्रयत्न करावे लागले नाहीत. वातावरणच तसे होते. मराठी माध्यमाची कौटुंबिक वातावरणातील शाळा, गावातील ओळखणारे बहुतांशी लोक यामुळे अनोळखी लोकांशी येणारा कमीत कमी संबंध! क्रिकेट, पोहणे, आंबे पाडणे यात संपून जाणारया सुट्ट्या. बाल्यावास्थ्तेत असणारे दूरदर्शन यामुळे बराचसा काल हा जिवंत लोकांशी बोलण्या चालण्यात जायचा.
आजची बालमंडळी मात्र काहीशा वेगळ्या वातावरणात वाढत आहे. त्यांच्या पालकांचा म्हणजेच आपला जनसंपर्क बर्याच टक्क्यांनी कमी झाला आहे. नातेवाईकांचे येणे जाणे बरेच कमी झाले आहे. दूरदर्शन, संगणक यांनी त्यांचा बराच वेळ व्यापून टाकला आहे. नैसर्गिक माध्यमातून आलेले आनंदाचे क्षण त्यांच्यासाठी बरेच कमी झाले आहेत. त्यांचा आनंद Mcdonald , Pizza Hut , Tom & Jerry यांनी व्यापलेला आहे. आजच्या वातावरणाचा या बाल पिढीवर कसा परिणाम होत आहे, ते ज्या वेळी मोठे होतील त्यावेळी त्यांची भावनिक सक्षमता किती असणार याचा आपणास अजिबात अंदाज नाही.
यात आपली जबाबदारी काय? तर त्यांना नैसर्गिक आनंदाचे क्षण देणे. त्यांच्याशी खेळा, त्यांच्याबरोबर समुद्रकिनारी जाऊन वाळूचा किल्ला बांधा. त्यांना असे क्षण द्या जे त्यांना आयुष्यभर लक्षात राहतील. बंध बांधा संस्मरणीय क्षणाचे आणि बनवा त्यांना मानसिक दृष्ट्या सक्षम!
Thursday, April 1, 2010
More Fundas - Warning heavy dose
कार्यालयात काम करताना आपण या चार प्रकारातून सतत फिरत राहिले पाहिजे. समजा आपणास एखादे presentation द्यायचे आहे त्यावेळी प्रकार ३ च्या माणसाच्या मनोभूमिकेत शिरा. आपल्या अज्ञानाविषयी अजाणतेपण स्वीकारा. आपणास सर्व काही माहिती आहे असे समजून श्रोतेवर्गाला सामोरे जा. परीक्षा देताना सुद्धा प्रकार ३ स्वीकारा. आपणास जे माहित आहे त्याविषयीच परीक्षेआधी विचार करा.
समजा आपल्या वरीष्टाबरोबर एखाद्या गंभीर समस्येविषयी मूळ कारण शोधण्याची (root cause analysis ) बैठक सुरु आहे. त्यावेळी मात्र आपणास प्रकार १ स्वीकारावा लागेल. थोडक्यात सांगायचे झाले तर जोपर्यंत आपणाकडे असलेल्या ज्ञान - अज्ञान विषयी आपणास जाणीव आहे तोपर्यंत सर्व काही आपण निभाऊन नेऊ शकतो.
अभियांत्रिकीची परीक्षा ही एक मोठी कसोटी असते. तुम्ही कितीही scholar असा किंवा तुम्ही कितीही अभ्यास केलेला असो, प्रत्येक विषयामध्ये पास होणे हे प्रथम उदिष्ट असते. ४ तासाच्या परीक्षेत पहिले २ - २ १/२ तास हे केवळ ४० गुण मिळवून ठेवण्यासाठी राखून ठेवावे लागतात. आणि त्यासाठी तुम्ही प्रथम कोणते प्रश्न निवडता हे फार महत्वाचे ठरते. ह्या कालावधीमध्ये आपला आत्मविश्वास शाबूत राखणे हे महत्वाचे काम तुम्हाला बजावावे लागते. जर तुमचा आत्मविश्वास २ तासानंतर शाबूत असेल तर तुम्ही अर्ध्याहून अधिक लढाई जिंकलेली असते त्यानंतरचा राहिलेला वेळ हा तुम्ही राहिलेल्या प्रश्नांसाठी देऊ शकता. हे प्रश्न असे असतात जे तुम्ही बहुधा प्रथमच सोडवीत असता परंतु जर त्या क्षणी तुम्ही स्वतःविषयी चांगले वाटून घेत असाल तर तुम्ही या अपरिचित प्रश्नांना सहजतेने सामोरे जाऊ शकता.
आजच्या जगात खूप वेळा ही परिस्थिती आपणासमोर येते. आपल्या स्वतःलाच आपणास motivate करण्याची गरज असते. आणि लक्षात ठेवा आजच्या युगात जो कोणी स्वतःला सदैव motivate (उत्साहित) ठेवू शकतो तोच या युगात टिकू शकतो. व्यक्ती एकच आहे पण ती स्वतःच्या ९०% क्षमतेने काम करू शकते की ३०% क्षमतेने यावरच तिचे यश अवलंबून आहे
समजा आपल्या वरीष्टाबरोबर एखाद्या गंभीर समस्येविषयी मूळ कारण शोधण्याची (root cause analysis ) बैठक सुरु आहे. त्यावेळी मात्र आपणास प्रकार १ स्वीकारावा लागेल. थोडक्यात सांगायचे झाले तर जोपर्यंत आपणाकडे असलेल्या ज्ञान - अज्ञान विषयी आपणास जाणीव आहे तोपर्यंत सर्व काही आपण निभाऊन नेऊ शकतो.
अभियांत्रिकीची परीक्षा ही एक मोठी कसोटी असते. तुम्ही कितीही scholar असा किंवा तुम्ही कितीही अभ्यास केलेला असो, प्रत्येक विषयामध्ये पास होणे हे प्रथम उदिष्ट असते. ४ तासाच्या परीक्षेत पहिले २ - २ १/२ तास हे केवळ ४० गुण मिळवून ठेवण्यासाठी राखून ठेवावे लागतात. आणि त्यासाठी तुम्ही प्रथम कोणते प्रश्न निवडता हे फार महत्वाचे ठरते. ह्या कालावधीमध्ये आपला आत्मविश्वास शाबूत राखणे हे महत्वाचे काम तुम्हाला बजावावे लागते. जर तुमचा आत्मविश्वास २ तासानंतर शाबूत असेल तर तुम्ही अर्ध्याहून अधिक लढाई जिंकलेली असते त्यानंतरचा राहिलेला वेळ हा तुम्ही राहिलेल्या प्रश्नांसाठी देऊ शकता. हे प्रश्न असे असतात जे तुम्ही बहुधा प्रथमच सोडवीत असता परंतु जर त्या क्षणी तुम्ही स्वतःविषयी चांगले वाटून घेत असाल तर तुम्ही या अपरिचित प्रश्नांना सहजतेने सामोरे जाऊ शकता.
आजच्या जगात खूप वेळा ही परिस्थिती आपणासमोर येते. आपल्या स्वतःलाच आपणास motivate करण्याची गरज असते. आणि लक्षात ठेवा आजच्या युगात जो कोणी स्वतःला सदैव motivate (उत्साहित) ठेवू शकतो तोच या युगात टिकू शकतो. व्यक्ती एकच आहे पण ती स्वतःच्या ९०% क्षमतेने काम करू शकते की ३०% क्षमतेने यावरच तिचे यश अवलंबून आहे
Subscribe to:
Posts (Atom)